تحولات راهبردی جمهوری اسلامی ایران پس از جنگ ۴۰ روزه و تأکید حضرت آیتالله سیدمجتبی حسینی خامنهای، رهبر معظم انقلاب بر پاسخهای فوری، اثرگذار و بدون محدودیت جغرافیایی به تهدیدها، از حرکت کشور به سمت بازدارندگی فعال حکایت دارد؛ رویکردی که در شرایط تشدید فشارهای اقتصادی و امنیتی آمریکا علیه ایران اهمیت بیشتری یافته است.از سوی دیگر، نتایج انتخابات میاندورهای کنگره آمریکا و پیروزی حزب مخالف دونالد ترامپ، نشاندهنده تأثیر پیامدهای جنگ علیه ایران بر معادلات سیاسی داخلی ایالات متحده است.
در این میان، مقاومت بیش از هشتماهه مردم ایران در کنار ایستادگی نیروهای مسلح و انسجام محور مقاومت، از مؤلفههای تأثیرگذار بر معادلات آینده منطقه به شمار میرود.
در همین راستا، حسن هانیزاده، کارشناس مسائل منطقه، در گفتوگو با ایکنا به بررسی راهبرد دفاعی جدید ایران با اشاره به پیام اخیر رهبر معظم انقلاب اسلامی و تأکید ایشان بر پاسخهای فوری و اثرگذار به تهدیدها پرداخت و گفت: پیام اخیر را میتوان نقشه راه دفاعی جمهوری اسلامی ایران برای مواجهه با هرگونه احتمال و سناریوی تهدیدآمیز دانست. با توجه به تهدیدهای آمریکا و اقداماتی این کشور با عنوان تشکیل کارگروهی با عنوان «دروازه آهنین» برای تکمیل راهبرد فشار اقتصادی و امنیتی علیه ایران، محاصره زمینی و دریایی ایران و جلوگیری از ورود کشتیهای حامل کالا به کشور دنبال میکند، شرایط بهگونهای است که اگر ایران احساس کند آمریکا در آستانه ماجراجویی جدیدی قرار دارد، میتواند با اقدام پیشگیرانه مانع از اقدامات تجاوزکارانه بعدی شود.
وی افزود: در پیام رهبر معظم انقلاب، دست نیروهای مسلح جمهوری اسلامی ایران برای ضربه زدن به منافع کشورهای همپیمان آمریکا و پاسخ به تهدیدها، حتی خارج از محدوده جغرافیایی منطقه، باز گذاشته شده است. با توجه به همراهی برخی کشورهای اروپایی با سیاستهای تهاجمی آمریکا علیه ایران و احتمال تشدید محاصره کشور، نیروهای مسلح این اختیار را دارند که در صورت اقتضای شرایط، منافع این کشورها را در نقاط مختلف جهان، حتی خارج از منطقه غرب آسیا، هدف قرار دهند.
هانیزاده با بیان اینکه سیاست دفاعی جمهوری اسلامی ایران از رویکرد صرفاً دفاعی به سمت تهاجمی و بازدارندگی فعال و پاسخهای مؤثرتر تغییر کرده است، تصریح کرد: هر لحظه ممکن است اگر شرایط اقتضا کند، ایران منافع کشورهای غربی متحد آمریکا را هدف قرار دهد. این رویکرد میتواند در محاسبات و شیوه رفتاری تهاجمی آمریکا علیه ایران تأثیرگذار باشد و دونالد ترامپ را به تجدیدنظر در سیاستهای خود در قبال جمهوری اسلامی ایران وادار کند.
این کارشناس مسائل منطقه در ادامه با اشاره به تأکید مقام معظم رهبری بر وحدت ساحات جبهۀ حق و حماسهسازیهای هوشمندانه و مقتدرانۀ جبهۀ مقاومت که زمینهسازی برای نظم جدید جهانی، درباره وضعیت محور مقاومت و تأثیر آن بر تحولات امنیتی غرب آسیا گفت: برخلاف تلاشهای آمریکا و رژیم صهیونیستی برای خارج کردن محور مقاومت از صحنه سیاسی و امنیتی منطقه، این محور اکنون نسبت به گذشته قویتر شده است و این محور در عراق، لبنان، فلسطین و یمن همچنان از ظرفیت و قدرت قابل توجهی برخوردار است و شرایط آن نسبت به گذشته تقویت شده است برای نمونه جنگ میان عربستان و یمن به نقطه حساسی رسیده است و موشکهایی که به سمت ریاض پرتاب شده است، اقتصاد عربستان را فلج کرده است.
وی ادامه داد: منطقه در آستانه شکلگیری نظم نوین منطقهای قرار دارد؛ نظمی که در آن، آمریکا، رژیم صهیونیستی و همپیمانان منطقهای واشنگتن با محدودیتهای بیشتری برای تداوم حضور و نفوذ خود مواجه خواهند شد و بهتر است بگوییم جایی برای آنها در منطقه نخواهد بود. محور مقاومت نیز با توجه به سیاستهای نظامی و امنیتی خود، شرایط را برای حضور و ادامه فعالیت نیروهای آمریکایی در منطقه پرهزینه خواهد کرد.
هانیزاده در پاسخ به این سؤال که مدیریت ایران بر تنگه هرمز بهعنوان نشانهای از تغییر معادلات، چه تأثیری بر جایگاه راهبردی ایران در منطقه و بر الگوی امنیتی مورد نظر آمریکا در غرب آسیا دارد همانطور که رهبری معظم نیز بر اعمال مدیریت ایران بر تنگه هرمز تصریح داشتند، گفت: تنگه هرمز اکنون در اختیار نیروهای مسلح جمهوری اسلامی ایران قرار دارد و هیچ کشتی بدون اجازه ایران نمیتواند از این تنگه عبور کند. همچنین تسلط انصارالله یمن بر تنگه بابالمندب، شرایط اقتصاد جهانی و بازار انرژی را دشوار کرده است.
وی افزود: با توجه به تسلط ایران بر تنگه هرمز، به نظر میرسد در آینده قیمت هر بشکه نفت از ۱۲۰ دلار فراتر برود و بازارهای جهانی و اقتصاد بینالمللی نتوانند در برابر افزایش قیمت نفت تابآوری لازم را داشته باشند.
این کارشناس مسائل منطقه با بیان اینکه تسلط بر تنگه هرمز یکی از مؤلفههای اقتدار ملی ایران به شمار میرود، تصریح کرد: این ظرفیت میتواند در تغییر معادلات میدانی به نفع جمهوری اسلامی ایران و محور مقاومت تأثیرگذار باشد.
هانیزاده درباره تأثیر جنگ آمریکا علیه ایران بر تحولات سیاسی داخلی ایالات متحده و نتایج انتخابات میاندورهای کنگره و مجلس این کشور گفت: انتخابات اخیر میاندورهای کنگره آمریکا یکی از مهمترین انتخابات این کشور بود و پیروزی حزب دموکرات بر جمهوریخواهان، که در حال حاضر قدرت را در دست دارند، در میان شگفتی ناظران سیاسی رقم خورد. این نتیجه را میتوان نشانهای از اقتدار سیاسی ایران و نفوذ ایران در تغییر شطرنج سیاسی ایالات متحده و به عبارت دیگر تأثیر تحولات مرتبط با ایران بر فضای سیاسی آمریکا دانست.
وی ادامه داد: ساکنان هفت ایالت آمریکا که طی حدود یک قرن گذشته بهطور سنتی از جمهوریخواهان حمایت میکردند، در این انتخابات به دموکراتها رأی دادند. این تحول برای دونالد ترامپ و تیم سیاسی او پیام مهمی دارد و نشان میدهد ماجراجویی ترامپ علیه ایران و حمله ظالمانه آمریکا به ایران بر افکار عمومی ایالات متحده نیز تأثیر گذاشته است.
این کارشناس مسائل منطقه با اشاره به پیامدهای اقتصادی جنگ برای جامعه آمریکا اظهار کرد: افزایش قیمت حاملهای انرژی و بالا رفتن تورم در ایالات متحده، نارضایتیهایی را در جامعه این کشور به همراه داشته است. دونالد ترامپ و جیدی ونس، معاون رئیسجمهور آمریکا، نیز به آثار منفی جنگ علیه ایران بر جامعه آمریکا اذعان کردهاند.
هانیزاده با بیان اینکه ترکیب جدید کنگره آمریکا میتواند شرایط را برای ادامه سیاستهای دونالد ترامپ دشوار کند، افزود: با شکلگیری ترکیب جدید در هر دو مجلس سنا و نمایندگان، دست ترامپ برای ماجراجوییهای بعدی محدودتر خواهد شد.
وی در پاسخ به پرسشی درباره ضرورت پرهیز از امیدبستن به تغییر سیاستهای آمریکا صرفاً بر اساس جابهجایی احزاب و راهبرد مورد نیاز دستگاه دیپلماسی ایران در مواجهه با این تحولات، گفت: شرایط کنونی بهگونهای است که دونالد ترامپ ناچار خواهد شد در رفتار خود تجدیدنظر کند. در حال حاضر، اعضای کنگره آمریکا به دنبال پیگیری نقش وزیر جنگ، وزیر خزانهداری و وزیر خارجه این کشور در جنگ علیه ایران هستند و این موضوع نشاندهنده فشارهای سیاسی داخلی بر دولت آمریکاست.
این کارشناس مسائل منطقه با اشاره به هزینههای اقتصادی جنگ برای ایالات متحده اظهار کرد: بر اساس اظهارات دونالد ترامپ، این جنگ سه تریلیون دلار برای آمریکا هزینه داشته و کاهش ارزش سهام در بازار والاستریت نیز به اقتصاد این کشور آسیب وارد کرده است. مجموع این شرایط، ادامه مسیر فعلی را برای رئیسجمهور آمریکا دشوار خواهد کرد.
هانیزاده در پایان با اشاره به احتمال افزایش فشارهای سیاسی بر ترامپ گفت: حتی ممکن است کنگره آمریکا در آینده موضوع استیضاح دونالد ترامپ را مطرح کند. چنین شرایطی میتواند فضای سیاسی داخلی ایالات متحده را برای اتخاذ رویکردهای کمتر تهاجمی در قبال ایران فراهم کند.
انتهای پیام