دفاع حضرت زهرا(س) از ولایت، الگویی برای مسئولیت‌پذیری اجتماعی است

حجت‌الاسلام والمسلمین حمید بهرامی، رئیس اداره تبلیغات اسلامی شهرستان فارسان در گفت‌وگو با ایکنا از چهارمحال‌وبختیاری، با اشاره به جایگاه حضرت فاطمه زهرا(س) در دفاع از ولایت، گفت: سیره آن حضرت نشان می‌دهد که دفاع از حق و ولایت، تنها یک ادعا یا احساس درونی نیست، بلکه به شناخت، ایستادگی و پذیرش مسئولیت نیاز دارد، حضرت زهرا(س) در شرایطی که جامعه با آزمونی مهم در زمینه شناخت حق و پیروی از آن روبرو شده بود، موضع خود را روشن کرد و در دفاع از حقیقت، از هیچ تلاشی دریغ نکرد.

وی با اشاره به آیه ۴۶ سوره سبأ افزود: خداوند در این آیه می‌فرماید «قُلْ إِنَّمَا أَعِظُکُم بِوَاحِدَةٍ أَن تَقُومُوا لِلَّهِ مَثْنَى وَفُرَادَى»؛ یعنی بگو شما را تنها به یک چیز اندرز می‌دهم و آن اینکه دو نفر دو نفر یا یک نفر یک نفر برای خدا قیام کنید، این آیه بر ضرورت برخاستن برای خدا و حرکت در مسیر حق تأکید دارد، مسیری که انسان در آن نباید تابع منفعت شخصی، مصلحت‌اندیشی نادرست یا فضای حاکم بر جامعه باشد.

بهرامی با بیان اینکه زندگی حضرت فاطمه زهرا(س) نمونه‌ای روشن از قیام برای خدا است، ادامه داد: آن حضرت در دفاع از ولایت، تنها به بیان محبت و اعتقاد خود اکتفا نکرد، بلکه در میدان عمل نیز مسئولیت خود را انجام داد، این سیره به ما می‌آموزد که شناخت حق، زمانی ارزش واقعی خود را نشان می‌دهد که انسان در موقعیت‌های حساس از آن دفاع کند و در برابر انحراف و بی‌عدالتی بی‌تفاوت نماند.

وی تصریح کرد: یکی از پیام‌های مهم زندگی حضرت زهرا(س) این است که دفاع از حق، مسئولیتی همگانی است و هر فرد باید متناسب با جایگاه، توانایی و شرایط خود در این مسیر نقش‌آفرینی کند، نمی‌توان از محبت اهل‌بیت(ع) سخن گفت، اما در برابر مسائل مهم جامعه و مسئولیت‌هایی که بر عهده داریم، بی‌تفاوت بود.

رئیس اداره تبلیغات اسلامی شهرستان فارسان با تأکید بر ضرورت پیوند میان محبت اهل‌بیت(ع) و رفتار اجتماعی، اظهار داشت: محبت اهل‌بیت(ع) هنگامی می‌تواند در زندگی فردی و اجتماعی اثرگذار باشد که در اخلاق، رفتار، انتخاب‌ها و مسئولیت‌پذیری انسان نمود پیدا کند، ارادت به حضرت زهرا(س) تنها به حضور در مجالس عزاداری محدود نمی‌شود، بلکه باید در پایبندی به حق، دفاع از مظلوم، رعایت انصاف و انجام وظایف دینی و اجتماعی نیز دیده شود.

وی افزود: برگزاری مراسم عزاداری و بزرگداشت ایام فاطمیه، فرصت ارزشمندی برای آشنایی بیشتر جامعه با سیره حضرت زهرا(س) است، اما این مراسم‌ها زمانی به هدف اصلی خود نزدیک می‌شوند که معارف اهل‌بیت(ع) از فضای مجلس فراتر برود و در زندگی مردم جریان پیدا کند.

بهرامی ادامه داد: اگر فردی در مراسم عزاداری از مظلومیت حضرت زهرا(س) سخن بگوید، اما در زندگی روزمره نسبت به حق دیگران بی‌توجه باشد یا در برابر ظلم و ناحق سکوت کند، لازم است در برداشت خود از پیام‌های این مجالس بازنگری کند، آموزه‌های اهل‌بیت(ع) باید در رفتار ما اثر بگذارد و به تقویت عدالت‌خواهی، صداقت، مسئولیت‌پذیری و توجه به حقوق دیگران منجر شود.

وی با بیان اینکه انتقال معارف فاطمی به نسل جوان نیازمند تبیین روشن و متناسب با مسائل روز است، گفت: جوانان باید بدانند که سیره حضرت زهرا(س) صرفاً موضوعی تاریخی نیست، بلکه می‌تواند برای مواجهه با مسائل امروز نیز راهگشا باشد، تبیین درست این سیره به نسل جوان کمک می‌کند تا میان اعتقاد دینی و مسئولیت‌های اجتماعی خود ارتباط برقرار کند و بداند که دینداری در کنار باور قلبی، به عمل و تعهد نیز نیاز دارد.

بی‌تفاوتی در برابر حق، با سیره حضرت زهرا(س) سازگار نیست

بهرامی با اشاره به اهمیت شناخت موقعیت‌های حساس و تشخیص درست وظیفه، بیان کرد: یکی از درس‌های مهم سیره حضرت زهرا(س)، ضرورت شناخت حق و ایستادگی در مسیر آن است، در شرایطی که تشخیص حق از باطل دشوار می‌شود یا برخی افراد ترجیح می‌دهند برای حفظ منافع خود سکوت کنند، مسئولیت انسان آگاه سنگین‌تر خواهد بود.

وی افزود: دفاع از حق همیشه به معنای انجام اقداماتی بزرگ و فراگیر نیست، گاهی یک موضع‌گیری درست، بیان حقیقت، انجام وظیفه در محیط خانواده یا کار و جلوگیری از تضییع حقوق دیگران، مصداقی از مسئولیت‌پذیری است. مهم این است که انسان در حد توان خود نسبت به آنچه درست می‌داند، پایبند باشد و مسئولیت خود را به دیگران واگذار نکند.

رئیس اداره تبلیغات اسلامی شهرستان فارسان با تأکید بر اینکه شناخت بدون عمل نمی‌تواند جامعه را به سمت اصلاح پیش ببرد، گفت: اگر جامعه‌ای به دنبال گسترش ارزش‌های دینی است، باید میان آنچه به زبان بیان می‌شود و آنچه در عمل اتفاق می‌افتد، هماهنگی وجود داشته باشد، آموزه‌های دینی زمانی در جامعه اثرگذار خواهند بود که مردم در رفتار فردی و روابط اجتماعی خود به آن‌ها پایبند باشند.

وی ادامه داد: در سیره حضرت زهرا(س)، دفاع از ولایت با احساس مسئولیت نسبت به سرنوشت جامعه پیوند خورده است، این مسئله نشان می‌دهد که انسان مؤمن نمی‌تواند نسبت به مسیر حرکت جامعه و پیامدهای تصمیم‌ها و رفتارهای خود بی‌تفاوت باشد، هر فردی در جایگاه خود وظیفه دارد برای شناخت حقیقت، تبیین آن و عمل به مسئولیت‌هایش تلاش کند.

فاطمیه فرصتی برای بازخوانی مسئولیت‌های دینی و اجتماعی است

بهرامی با اشاره به ظرفیت ایام فاطمیه برای تقویت بینش دینی در جامعه، گفت: ایام فاطمیه فرصتی برای بازخوانی سیره حضرت زهرا(س) و بررسی مسئولیت‌هایی است که این سیره در برابر ما قرار می‌دهد و در این ایام باید از بیان صرف مصائب عبور کنیم و در کنار حفظ جایگاه عاطفی و معنوی عزاداری، به تبیین پیام‌های اعتقادی، اخلاقی و اجتماعی زندگی آن حضرت نیز بپردازیم.

وی افزود: سخنرانان، مبلغان و فعالان فرهنگی می‌توانند با پیوند دادن معارف فاطمی به مسائل روز، زمینه درک عمیق‌تر این آموزه‌ها را فراهم کنند، برای مثال، دفاع از حق، مقابله با بی‌عدالتی، رعایت حقوق مردم، مسئولیت‌پذیری در خانواده و جامعه و پرهیز از بی‌تفاوتی، موضوعاتی هستند که می‌توان آن‌ها را در پرتو سیره حضرت زهرا(س) برای مخاطبان تبیین کرد.

رئیس اداره تبلیغات اسلامی شهرستان فارسان تصریح کرد: انتقال این مفاهیم به نسل جوان نیازمند ادبیاتی روشن، استدلالی و متناسب با پرسش‌های آنان است، اگر می‌خواهیم جوانان با شخصیت و سیره حضرت زهرا(س) ارتباطی عمیق برقرار کنند، باید بتوانیم علاوه بر بیان وقایع تاریخی، پیام و درس آن وقایع را نیز توضیح دهیم و نشان دهیم که این آموزه‌ها چگونه در انتخاب‌ها و مسئولیت‌های امروز ما اثر می‌گذارند.

وی با تأکید بر نقش خانواده در انتقال فرهنگ فاطمی ادامه داد: خانواده نخستین محیطی است که فرزندان در آن با ارزش‌هایی مانند صداقت، عدالت‌خواهی، احترام به حقوق دیگران و مسئولیت‌پذیری آشنا می‌شوند، هنگامی که این ارزش‌ها در رفتار والدین دیده شود، زمینه انتقال عملی معارف دینی به نسل بعد فراهم خواهد شد، بنابراین تبیین سیره حضرت زهرا(س) باید هم در برنامه‌های فرهنگی و مذهبی و هم در شیوه زندگی خانواده‌ها مورد توجه قرار گیرد.

بهرامی در ادامه با اشاره به ارتباط فرهنگ فاطمی و فرهنگ انتظار، اظهار کرد: شناخت سیره حضرت زهرا(س) می‌تواند در فهم مسئولیت‌های منتظران حضرت ولی‌عصر(عج) نیز راهگشا باشد، زیرا انتظار صرفاً به معنای چشم ‌به ‌راه بودن نیست، بلکه با آمادگی، اصلاح رفتار، تقویت ایمان و تلاش برای گسترش عدالت ارتباط دارد.

وی افزود: کسی که خود را منتظر ظهور می‌داند، باید در زندگی فردی و اجتماعی برای نزدیک شدن به ارزش‌هایی مانند عدالت، صداقت، امانت‌داری و دفاع از حق تلاش کند، انتظار واقعی با بی‌تفاوتی نسبت به مشکلات جامعه سازگار نیست و نمی‌توان از عدالت سخن گفت، اما در برابر بی‌عدالتی‌هایی که در محدوده مسئولیت ما قرار دارد، سکوت کرد.

رئیس اداره تبلیغات اسلامی شهرستان فارسان ادامه داد: سیره حضرت زهرا(س) از این جهت اهمیت دارد که نشان می‌دهد باور دینی باید در رفتار انسان اثر بگذارد و او را نسبت به سرنوشت جامعه مسئول کند، فرهنگ انتظار نیز هنگامی در جامعه عمق پیدا می‌کند که افراد، در کنار دعا و ابراز علاقه به امام زمان(عج)، برای اصلاح خود و انجام مسئولیت‌های اجتماعی‌شان تلاش کنند.

وی با تأکید بر ضرورت تبیین درست مفهوم انتظار گفت: باید از برداشت‌هایی که انتظار را به موضوعی صرفاً فردی یا محدود به برگزاری مراسم تبدیل می‌کند، فاصله گرفت،  انتظار، افزون بر بُعد اعتقادی و معنوی، مسئولیت‌هایی در زمینه اخلاق، رفتار اجتماعی، عدالت‌خواهی و آماده‌سازی فرد و جامعه برای پذیرش ارزش‌های الهی به همراه دارد.

هیئت‌ها و رسانه‌ها در تبیین پیام‌های فاطمی نقش دارند

بهرامی با اشاره به نقش هیئت‌های مذهبی و رسانه‌ها در انتقال معارف اهل‌بیت(ع) گفت: هیئت‌ها از ظرفیت مهمی برای ارتباط با مردم و به‌ویژه نسل جوان برخوردارند، این ظرفیت زمانی به شکل مؤثرتری مورد استفاده قرار می‌گیرد که در کنار برگزاری مراسم، به تبیین معارف دینی، پاسخگویی به پرسش‌ها و تشریح پیام‌های اجتماعی و اخلاقی سیره اهل‌بیت(ع) نیز توجه شود.
وی افزود: رسانه‌ها نیز می‌توانند با تولید محتوای دقیق و قابل فهم، زمینه آشنایی بیشتر مخاطبان با سیره حضرت زهرا(س) را فراهم کنند، پرداختن به ابعاد مختلف زندگی آن حضرت، بیان درس‌های رفتاری و اجتماعی و پاسخ دادن به پرسش‌های نسل جوان، از جمله اقداماتی است که می‌تواند به تعمیق شناخت جامعه از فرهنگ فاطمی کمک کند.

رئیس اداره تبلیغات اسلامی شهرستان فارسان تصریح کرد: در این مسیر، توجه به کیفیت محتوا و پرهیز از بیان مطالب تکراری اهمیت دارد، مخاطب باید بتواند از محتوای ارائه ‌شده نکته‌ای روشن و کاربردی دریافت کند و ارتباط میان آموزه‌های دینی و زندگی امروز خود را بهتر بشناسد.
وی ادامه داد: اگر برنامه‌های فرهنگی و مذهبی با شناخت نیازهای مخاطبان طراحی شوند و در آن‌ها به پرسش‌ها و دغدغه‌های نسل جدید توجه شود، امکان اثرگذاری بیشتری خواهند داشت، همچنین هماهنگی میان خانواده‌ها، هیئت‌های مذهبی، مبلغان و رسانه‌ها می‌تواند به انتقال منسجم‌تر معارف اهل‌بیت(ع) کمک کند.

بهرامی در پایان تأکید کرد: مهمترین درس سیره حضرت فاطمه زهرا(س)، پیوند میان ایمان، شناخت و عمل است، محبت آن حضرت باید را به شناخت بهتر حق، دفاع از حقیقت، پذیرش مسئولیت‌های دینی و اجتماعی و تلاش برای اصلاح رفتار فردی و اجتماعی سوق دهد. هر اندازه این معارف در زندگی روزمره مردم جاری‌تر شود، مجالس فاطمیه و برنامه‌های فرهنگی نیز به هدف اصلی خود، یعنی تعمیق معرفت و تقویت عمل به آموزه‌های اهل‌بیت(ع)، نزدیک‌تر خواهند شد.