مدیر اندیشکده راهبردی سعداء:
به گزارش ایکنا از چهارمحال‌وبختیاری، حجت‌الاسلام‌والمسلمین سید محمدحسین راجی، مدیر اندیشکده راهبردی سعداء، امروز یکشنبه ۱۹ آبان در جمع فعالان حوزه حجاب در شهرکرد با اشاره به موانع جهاد تبیین در حوزه عفاف و حجاب، اظهار کرد: یکی از مشکلات اساسی در فعالیت‌های فرهنگی، نداشتن محتوای کافی برای پاسخگویی به شبهات است، وقتی فعال فرهنگی محتوای لازم را در اختیار نداشته باشد، نمی‌تواند در مواجهه با پرسش‌های مخاطب پاسخ مناسبی ارائه کند، بنابراین نخستین ضرورت، افزایش دانش و آمادگی محتوایی در این حوزه است.
وی افزود: برای مثال زمانیکه در یک محیط آموزشی درباره حجاب با نوجوانان گفت‌وگو می‌کنیم، ممکن است مخاطب اصل حجاب را قبول نداشته باشد و استدلال‌های قانونی یا دینی نیز برای او قانع‌کننده نباشد، در چنین شرایطی باید بتوانیم از منظرهای مختلف به پرسش او پاسخ دهیم، البته لازم نیست فعال فرهنگی از ابتدا پاسخ همه پرسش‌ها را بداند، بلکه می‌تواند آنچه را می‌داند بیان کند و درباره موارد دیگر تحقیق و مطالعه داشته باشد.
راجی با اشاره به ترس از مواجهه با مخالفت‌ها به‌عنوان یکی دیگر از موانع فعالیت فرهنگی، تصریح کرد: برخی افراد به دلیل احتمال تمسخر، دریافت پاسخ منفی یا مواجهه با رفتار نامناسب، از حضور در عرصه‌های اجتماعی و گفت‌وگو درباره مسائل فرهنگی عقب‌نشینی می‌کنند، در حالیکه استمرار حضور و ارتباط با مخاطب اهمیت دارد و اگر به دلیل ترس از واکنش دیگران مدتی از فعالیت فاصله بگیریم، بازگشت به این عرصه دشوارتر می‌شود.
مدیر اندیشکده راهبردی سعداء با بیان اینکه فعالان حوزه حجاب نباید از مواجهه با پرسش‌های نسل جوان هراس داشته باشند، گفت: باید با همان دانسته‌هایی که در اختیار داریم، وارد میدان شویم و در صورت ندانستن پاسخ یک پرسش، برای یافتن پاسخ صحیح تلاش کنیم، نباید انتظار داشته باشیم پیش از ورود به عرصه تبیین، به همه موضوعات مسلط شویم.
وی در ادامه با تأکید بر ضرورت شناخت شبهات واقعی جامعه، بیان کرد: یکی از اشکالات فعالیت‌های فرهنگی این است که گاهی ما به شبهات و پرسش‌های خودمان پاسخ می‌دهیم، نه به پرسش‌های واقعی مردم و ممکن است در جمع‌های همفکر، مهمترین مسئله جامعه را نحوه برخورد با کشف حجاب بدانیم، اما در بخش دیگری از جامعه، پرسش اصلی اساسا چرایی وجود قانون حجاب یا نحوه مواجهه با این موضوع باشد، بنابراین نمی‌توان با پیش‌فرض‌های خودمان درباره دغدغه‌های همه مردم تصمیم گرفت.
راجی افزود: گاهی در فضای محدود جمع‌های همفکر خودمان قرار می‌گیریم و تصور می‌کنیم پرسش‌ها و دغدغه‌های همان جمع، مسئله اصلی جامعه است، در حالیکه بخش قابل توجهی از مردم ممکن است پرسش‌ها و نگاه متفاوتی داشته باشند، فعال فرهنگی باید بتواند از این فضای محدود خارج شود و با طیف‌های مختلف جامعه ارتباط برقرار کند.
وی با اشاره به ضرورت توجه به موضوع زن در کنار مسئله حجاب، اظهار کرد: دشمن طی سال‌های گذشته تلاش کرده است، موضوع زن را به عرصه تقابل روایت‌ها تبدیل کند و ما نیز نباید تمام فعالیت‌های خود را صرفاً به موضوع حجاب محدود کنیم، باید یک گام عقب‌تر بیاییم و درباره مسئله زن، جایگاه و حقوق زنان، دیدگاه اسلام و شبهاتی که در این زمینه مطرح می‌شود، فعالیت محتوایی و تبیینی داشته باشیم.
مدیر اندیشکده راهبردی سعداء ادامه داد: تولید محتوا، انتشار مقالات علمی، پرداختن به ناگفته‌های حوزه زنان و تبیین روایت صحیح از مسائل حوزه حجاب می‌تواند زمینه همراهی گروه‌های بیشتری از جامعه را فراهم کند، اگر بتوانیم درباره موضوع زن گفت‌وگوی مؤثری شکل دهیم، زمینه برای تبیین سایر موضوعات از جمله عفاف و حجاب نیز فراهم‌تر خواهد شد.
راجی با انتقاد از برخی اقدامات نمایشی در حوزه عفاف و حجاب تصریح کرد: نصب بنر، برگزاری تجمع یا توزیع اقلام تبلیغاتی نمی‌تواند به‌تنهایی موجب تغییر نگرش افراد شود، باید بررسی کنیم که این اقدامات چه میزان اثرگذاری داشته‌اند و آیا توانسته‌اند مخاطب را به موضوع حجاب نزدیک‌تر کنند یا خیر؟
وی افزود: گاهی تصور می‌کنیم با برگزاری یک برنامه یا نصب یک پلاکارد توانسته‌ایم وظیفه فرهنگی خود را انجام دهیم، در حالیکه باید نتیجه کار را بررسی کنیم، اگر پس از ماه‌ها فعالیت تبلیغاتی تغییری در ارتباط با مخاطب ایجاد نشده است، لازم است درباره شیوه فعالیت خود تجدیدنظر کنیم، حتی ممکن است برخی اقدامات به دلیل انتخاب نادرست ادبیات و روش اجرا، به جای جذب مخاطب، موجب فاصله گرفتن او از فعالان فرهنگی شود.
راجی با اشاره به تأثیر ادبیات نامناسب در فعالیت‌های تبلیغی حوزه حجاب، گفت: برای نمونه، زمانیکه در یک تجمع مردی را که همسرش حجاب متفاوتی دارد با ادبیات توهین‌آمیز خطاب می‌کنیم، نمی‌توان انتظار داشت چنین رفتاری به اصلاح وضعیت حجاب منجر شود، بلکه ممکن است آن فرد را در موضع تقابل قرار دهد، بنابراین در انتخاب پیام‌ها، شعارها و شیوه‌های تبلیغی باید به آثار اجتماعی آن‌ها توجه داشته باشیم.
مدیر اندیشکده راهبردی سعداء با تأکید بر ضرورت گفت‌وگوی مستقیم با مردم، بیان کرد: جهاد تبیین محدود به جلسات و جمع‌های همفکر نیست، بلکه باید در مدارس، دانشگاه‌ها، خوابگاه‌های دانشجویی و حتی محیط‌های عمومی مانند پارک‌ها حضور پیدا کنیم و با افرادی که شاید در نگاه نخست با دیدگاه ما همراه نباشند، وارد گفت‌وگو شویم.
وی ادامه داد: فعالان حوزه حجاب باید در کنار توجه به افرادی که در تجمعات حضور دارند، به حاشیه این اجتماعات نیز توجه کنند، کسانی که از کنار تجمع عبور می‌کنند، لحظه‌ای به آن نگاه می‌کنند یا پرسشی در ذهن دارند، می‌توان با یک سلام و گفت‌وگوی ساده ارتباط را آغاز کرد و به‌تدریج زمینه شکل‌گیری اعتماد و رفاقت را فراهم آورد.
راجی با بیان اینکه شنیدن سخنان مخاطب خود بخشی از فرآیند تبیین است، اظهار کرد: گاهی فردی با مجموعه‌ای از گلایه‌ها و پرسش‌ها وارد گفت‌وگو می‌شود و فعال فرهنگی بدون اینکه پاسخ مفصلی ارائه کند، تنها به صحبت‌های او گوش می‌دهد و همین شنیده شدن می‌تواند در تغییر نگاه مخاطب مؤثر باشد، زیرا بسیاری از افراد پیش از آنکه به دنبال دریافت پاسخ باشند، نیاز دارند دغدغه‌ها و مسائلشان شنیده شود.
وی با تأکید بر ضرورت گسترش دایره ارتباطات اجتماعی افزود: نباید ارتباطات فرهنگی را به افراد همفکر و هم‌نگاه محدود کنیم، جامعه از طیف‌های مختلف فکری و سیاسی تشکیل شده است و فعالان حوزه حجاب باید بتوانند با افرادی که در برخی مسائل با آن‌ها اختلاف‌نظر دارند نیز گفت‌وگو کنند، هدف از این اقدام ایجاد ارتباط و فراهم کردن زمینه تعامل است، نه محدود کردن فعالیت‌ها به یک گروه خاص.
مدیر اندیشکده راهبردی سعداء در بخش دیگری از سخنان خود به موضوع مطالبه‌گری و عدالت‌خواهی پرداخت و گفت: مطالبه‌گری باید به حل مسئله و افزایش امید اجتماعی منجر شود، اگر فعالیتی صرفاً به ایجاد سر و صدا و بیان انتقاد محدود شود و در نهایت مردم را ناامیدتر کند، باید در شیوه و نتیجه آن بازنگری کرد.
راجی تصریح کرد: هدف از مطالبه‌گری، اصلاح عملکردها و کمک به حل مشکلات مردم است، گاهی افراد بدون شناخت دقیق از ابعاد یک مسئله و عوامل شکل‌گیری آن وارد مطالبه‌گری می‌شوند و تصور می‌کنند صرف بیان اعتراض می‌تواند شرایط را تغییر دهد، در حالیکه باید پیش از هر اقدامی، اطلاعات کافی درباره موضوع به دست آورد.
وی با اشاره به ضرورت توجه به آثار اجتماعی مطالبه‌گری، اظهار کرد: باید از خود بپرسیم آیا مطالبه‌ای که مطرح می‌کنیم به افزایش امید مردم منجر می‌شود یا بر ناامیدی آنان می‌افزاید و اگر هدف ما اصلاح امور و جلوگیری از فاصله گرفتن مردم از نظام و جامعه است، باید شیوه مطالبه‌گری نیز متناسب با همین هدف باشد.
راجی افزود: در موضوعات مختلف، از جمله مسائل اقتصادی و اجتماعی، ممکن است در نگاه نخست یک مسئول یا دستگاه اجرایی را عامل اصلی مشکل بدانیم، اما بررسی دقیق‌تر نشان دهد عوامل دیگری نیز در شکل‌گیری آن نقش داشته‌اند، بنابراین شناخت ماجرا پیش از موضع‌گیری و مطالبه‌گری ضروری است و نباید بدون بررسی ابعاد موضوع، قضاوت و اقدام کنیم.
مدیر اندیشکده راهبردی سعداء با تأکید بر اینکه مطالبه‌گری و فعالیت فرهنگی نباید به ناامید کردن جامعه منجر شود، گفت: در کنار بیان مشکلات و پیگیری مطالبات، باید ظرفیت‌ها و دستاوردهای کشور نیز برای مردم تبیین شود، اگر تمام روایت ما از شرایط جامعه به بیان ناکامی‌ها محدود شود، تصویری یک‌جانبه شکل می‌گیرد و امید اجتماعی آسیب می‌بیند.
وی در پایان با تأکید بر ضرورت حرکت به سمت فعالیت‌های اثربخش در حوزه عفاف و حجاب، خاطرنشان کرد: فعالان این عرصه باید محتوای خود را تقویت کنند، از ترس مواجهه با مخاطب عبور کنند، شبهات واقعی جامعه را بشناسند، به جای اقدامات نمایشی به دنبال حل مسئله باشند و با گفت‌وگوی مستمر، دایره ارتباط خود را گسترش دهند، مهم این نیست که صرفاً برنامه‌ای برگزار کنیم، بلکه باید ببینیم آن برنامه چه اثری بر مخاطب گذاشته و تا چه اندازه توانسته است زمینه همراهی و اعتماد را فراهم کند.
انتهای پیام
