ابعاد مختلف سبک زندگی فاطمی نیازمند تبیین است

حجت‌الاسلام محمدحسین صابری‌اراکی، خطیب کشورمان، در گفت‌وگو با ایکنا از استان مرکزی، با اشاره به ابعاد مختلف سبک زندگی حضرت زهرا(س) و ضرورت الگوبرداری از سیره آن حضرت، اظهار کرد: یکی از جلوه‌های برجسته سبک زندگی فاطمی، توجه به ازدواج آسان و پرهیز از تجمل‌گرایی و تشریفات است. موضوعی که متأسفانه امروز تحت تأثیر عواملی همچون چشم‌وهم‌چشمی، مادی‌گرایی و توجه بیش از اندازه به ظواهر قرار گرفته و موجب شده است بسیاری از خانواده‌ها از تحقق یک ازدواج ساده و آسان فاصله بگیرند.

وی افزود: هنگامی که به شخصیت بی‌نظیر و بی‌بدیل حضرت فاطمه زهرا(س) و امیرالمؤمنین علی(ع) توجه می‌کنیم، درمی‌یابیم که ازدواج این دو شخصیت بزرگوار با وجود جایگاه والای معنوی و شخصیتی آنان، با نهایت سادگی و بدون تشریفات غیرضروری انجام شد. در منابع روایی نیز بر جایگاه بی‌نظیر این پیوند تأکید شده است؛ به‌گونه‌ای که برای حضرت علی(ع) و حضرت زهرا(س) همتایی شایسته در امر ازدواج وجود نداشت.

صابری‌اراکی ادامه داد: تهیه جهیزیه‌ای مختصر، برگزاری ساده مراسم ازدواج و پایین بودن سطح توقعات، از ویژگی‌های این پیوند مبارک بود. در سبک زندگی فاطمی، اصل و اساس زندگی مشترک، درخشندگی جایگاه همسری، پدری و مادری و تربیت فرزندانی شایسته و لایق است، نه تجملات و هزینه‌های سنگین.

وی با انتقاد از گسترش تشریفات در مراسم ازدواج بیان کرد: امروز شاهد جهیزیه‌های بسیار گران‌قیمت، هزینه‌های سنگین مراسم نامزدی، عقد و عروسی و توجه افراطی به پذیرایی، آرایش و دکوراسیون مجالس هستیم؛ اما با وجود این هزینه‌ها، لزوماً شاهد خوشبختی و سعادت زوج‌های جوان نیستیم؛ بنابراین باید بار دیگر به اصل ازدواج در سبک زندگی فاطمی بازگردیم. الگویی که بر محبت، مهربانی، عشق حقیقی و همراهی زن و مرد در مسیر زندگی مشترک استوار است.

ابعاد مختلف سبک زندگی فاطمی نیازمند تبیین است

وی با بیان اینکه آموزه‌های فاطمی تنها به موضوع ازدواج محدود نمی‌شود، تصریح کرد: اگر به زندگی مشترک حضرت زهرا(س) و حضرت علی(ع) نگاه کنیم، جلوه‌های متعددی از همدلی، همفکری، یکرنگی، دوستی، رفاقت و عشق حقیقی را مشاهده می‌کنیم. عشقی که با احساسات زودگذر و محبت‌های کاذب تفاوت داشته و ریشه در ایمان و معرفت دارد.

صابری‌اراکی افزود: ثمره چنین زندگی مشترکی، تربیت فرزندانی بزرگ و شایسته همچون امام حسن مجتبی(ع)، امام حسین(ع)، حضرت زینب کبری(س) و حضرت ام‌کلثوم(س) بود. این شخصیت‌های بزرگ، دستاورد تربیتی زندگی حضرت زهرا(س) و امیرالمؤمنین(ع) هستند و نشان می‌دهند که خانواده چه جایگاه مهمی در تربیت نسل‌های آینده دارد.

به‌گفته وی حضرت زهرا(س) در عرصه‌های مختلف زندگی الگو و اسوه هستند. آن حضرت در جایگاه دختری در خانه پیامبر اکرم(ص)، در جایگاه همسری و مادری و همچنین در عرصه اجتماعی، فرهنگی و سیاسی درخششی ویژه دارند؛ از این رو، نباید شخصیت ایشان را تک‌‌بُعدی دانست. لازم است سیره آن حضرت در حوزه‌های گوناگون زندگی مورد مطالعه و الگوبرداری قرار گیرد.

وی با اشاره به فرمایش امام زمان(عج) درباره الگو بودن حضرت فاطمه زهرا(س) اظهار کرد: همان‌گونه که خداوند متعال در آیه ۲۱ سوره احزاب می‌فرماید «لَقَدْ کَانَ لَکُمْ فِی رَسُولِ اللَّهِ أُسْوَةٌ حَسَنَةٌ»، پیامبر اکرم(ص) الگوی نیکوی مؤمنان هستند، امام زمان(عج) نیز در روایتی، حضرت فاطمه زهرا(س) را برای خود اسوه و الگویی نیکو معرفی می‌کنند. این مسئله نشان‌دهنده جایگاه والای آن حضرت و ضرورت شناخت ابعاد مختلف سیره ایشان است.

ساده‌زیستی و حق‌طلبی؛ از شاخصه‌های برجسته سیره حضرت زهرا(س)

صابری اراکی با اشاره به جلوه‌های اخلاقی و رفتاری حضرت زهرا(س) بیان کرد: ساده‌زیستی، زهد، عبادت، معرفت الهی، ارادت به پیامبر اکرم(ص) و ولایت امیرالمؤمنین علی(ع)، از جمله ویژگی‌های برجسته زندگی آن حضرت است. همچنین در سیره فاطمی، توجه به حق و حقیقت و دفاع از ارزش‌های الهی جایگاهی اساسی دارد.

وی ادامه داد: با بررسی زندگی حضرت صدیقه طاهره(س) درمی‌یابیم که دفاع از حق و حقیقت، یکی از محورهای اصلی سیره ایشان بوده است. در آموزه‌های اسلامی، انسان باید حق‌شناس، حق‌گو و حق‌گرا باشد و از قرار گرفتن در مسیر باطل پرهیز کند. همان‌گونه که شناخت دوست و دشمن، راه و چاه و حق و باطل اهمیت دارد، جامعه نیز برای حرکت صحیح به بصیرت و آگاهی نیازمند است.

خطیب کشورمان ضرورت حق‌طلبی در راستای حفظ انسجام اجتماعی را مورد تأکید قرار داد و گفت: یکی دیگر از توصیه‌های مهم دین مبین اسلام، حفظ اتحاد و پرهیز از تفرقه است. خداوند متعال در آیه ۱۰۳ سوره آل‌عمران می‌فرماید «وَاعْتَصِمُوا بِحَبْلِ اللَّهِ جَمِیعًا وَلَا تَفَرَّقُوا؛ همگی به ریسمان الهی چنگ زنید و پراکنده نشوید». حضرت زهرا(س) در کنار پافشاری بر حق و حقیقت، به اهمیت حفظ انسجام جامعه اسلامی نیز توجه داشتند.

خطیب کشورمان با تأکید بر استمرار فعالیت‌های فرهنگی تصریح کرد: ما مأمور به انجام وظیفه هستیم و نباید در این امر کوتاهی صورت گیرد. باید وظیفه خود را به‌درستی انجام دهیم و برای ترویج معارف اهل‌بیت(ع) از هیچ تلاشی دریغ نکنیم.

اختلافات مذهبی، دینی، اخلاقی و اجتماعی، در نهایت زمینه بهره‌برداری دشمنان را فراهم می‌کند. از این رو، باید با شناخت حق و باطل، از تفرقه‌افکنی، نزاع و اختلاف‌افکنی پرهیز کنیم و در مسیر اتحاد و همبستگی گام برداریم.

فرهنگ فاطمی می‌تواند مانع گسترش شکاف‌های اجتماعی شود

صابری‌اراکی با بیان اینکه توسعه فرهنگ فاطمی در تحکیم وحدت اجتماعی مؤثر است، اظهار کرد: اگر آموزه‌های حضرت زهرا(س) به‌درستی در جامعه تبیین و اجرا شود، می‌توان از تبدیل اختلاف‌نظرها به شکاف‌های اجتماعی جلوگیری کرد. آنچه از اختلافات و تفرقه‌ها سود می‌برد، دشمنان دین و مذهب هستند؛ بنابراین، حفظ اتحاد و انسجام باید از اولویت‌های جامعه اسلامی باشد.

وی در ادامه با تأکید بر مسؤلیت رسانه‌ها در این زمینه گفت: رسانه‌های دیداری، شنیداری و نوشتاری، همچنین نویسندگان، پژوهشگران و فعالان فرهنگی، مسؤلیت سنگینی در تبیین آموزه‌های فاطمی و تقویت وحدت اجتماعی بر عهده دارند. باید از ظرفیت منابع گسترده دینی و پژوهشی بهره بگیریم و ویژگی‌های اخلاقی، رفتاری و شخصیتی آن حضرت را گردآوری، تبیین و به نسل‌های مختلف جامعه انتقال داد.

این استاد حوزه و دانشگاه افزود: در این زمینه تلاش‌هایی انجام شده و باید از زحمات نویسندگان، محققان، پژوهشگران، معلمان، استادان، علما و دانشمندانی که در این مسیر فعالیت کرده‌اند، قدردانی کرد‌. بسیاری از این بزرگان اکنون در میان ما نیستند، اما آثار ارزشمند آنان همچنان مورد استفاده قرار می‌گیرد. با این حال، باید اذعان کرد که فعالیت‌های انجام‌شده هنوز پاسخگوی نیاز جامعه نیست و همچنان در ابتدای راه هستیم.

وی با اشاره به ضرورت معرفی شخصیت حضرت زهرا(س) به نسل جدید تصریح کرد: امروز دختران و پسران ما، چه در دوره دانش‌آموزی و چه در دوران دانشجویی، باید شناخت عمیق‌تری از شخصیت و سیره حضرت زهرا(س) پیدا کنند. اساتید، نویسندگان، فعالان رسانه‌ای و فرهنگی که تریبون در اختیار دارند باید از این ظرفیت برای معرفی آموزه‌های فاطمی استفاده کنند.

صابری‌اراکی به آثار اجتماعی تحقق وحدت بر پایه آموزه‌های دینی در جامعه اشاره و اضافه کرد: اگر جامعه بتواند در مسیر فرهنگ فاطمی و علوی حرکت کرده و ارزش‌های دینی در رفتار فردی و اجتماعی مردم نهادینه شود، زمینه کاهش آسیب‌هایی همچون جرم، جنایت، فساد و بی‌بندوباری فراهم خواهد شد؛ بنابراین همه ما در برابر تحقق وحدت اجتماعی مبتنی بر آموزه‌های فاطمی مسئول هستیم.

وی درباره نقش نویسندگان، هنرمندان و فعالان فرهنگی در ترویج سبک زندگی فاطمی اظهار کرد: نویسندگان، هنرمندان، گویندگان، معلمان و اساتید دانشگاه وظایف مهمی در این زمینه دارند. به‌ویژه باید توجه ویژه‌ای به نوجوانان و جوانان شود؛ چراکه این نسل در معرض آسیب‌های فرهنگی و اجتماعی قرار دارد و برای آشنایی آنان با شخصیت حضرت زهرا(س) باید از شیوه‌های متناسب با نیازها و علاقه‌ایشان استفاده کرد.

وی انیمیشن، داستان‌نویسی و تولید آثار هنری و فرهنگی جذاب را از راهکارهای مؤثر. معرفی فرهنگ فاطمی به کودکان برشمرد و اظهار کرد: امروز ابزارها و فناوری‌های متنوعی در اختیار بشر قرار دارد که می‌توان از آن برای برقراری ارتباط مؤثر با کودکان و نوجوانان و انتقال مفاهیم دینی بهره گرفت.

وی با تأکید بر ضرورت استفاده هوشمندانه از فناوری‌های نوین، بیان کرد: در شرایطی که دشمنان با بهره‌گیری از تکنولوژی و ابزارهای رسانه‌ای جدید برای تضعیف باورهای دینی و فاصله انداختن نسل جوان از فرهنگ اهل‌بیت(ع) تلاش می‌کنند، ما نیز باید متناسب با شرایط روز وارد میدان شده و از ظرفیت‌های موجود برای معرفی پیامبر اکرم(ص)، حضرت زهرا(س)، امیرالمؤمنین علی(ع) و فرزندان آن بزرگواران استفاده کنیم.

صابری اراکی در پاسخ به این پرسش که آیا دغدغه کافی برای تحقق و گسترش فرهنگ فاطمی در میان فعالان فرهنگی و اجتماعی وجود دارد، گفت: بسیاری از آنان به ترویج سیره نبوی، علوی، فاطمی، حسنی، حسینی و زینبی تأکید دارند، اما مسئله مهم این است که این دغدغه تا چه اندازه در عمل نمود پیدا می‌کند. افرادی که دغدغه دین دارند و از ناهنجاری‌های اخلاقی و اجتماعی رنج می‌برند، باید بدانند که یکی از راهکارهای اساسی برای مقابله با این آسیب‌ها، ترویج فرهنگ حضرت فاطمه زهرا(س) و اشاعه سبک زندگی فاطمی است. این فرهنگ باید به‌ویژه در میان کودکان، نوجوانان و جوانان نهادینه شود.