به گزارش ایکنا به نقل از فروم ۱۸، دادگاهی در شهر سمرقند ازبکستان یک جوان ۲۲ ساله را به دلیل «انتشار نوحه‌های مذهبی شیعی» در یک کانال تلگرامی به پنج سال زندان محکوم کرد؛ حکمی که در مرحله تجدیدنظر نیز تأیید شده است.
طبق این گزارش، این پرونده در کنار گزارش‌هایی از برخورد با دیگر زندانیان مذهبی، شکنجه به دلیل انجام مناسک دینی و محدودیت فعالیت جوامع مذهبی خارج از چارچوب مورد تأیید دولت، بار دیگر وضعیت آزادی دینی در ازبکستان را در کانون توجه قرار داده است.
«سنتیلو اکپروف» جوان ۲۲ ساله شیعه اهل سمرقند، روز هفتم اکتبر به اتهام انتشار مرثیه‌های شیعی در کانال تلگرامی تحت مدیریتش به پنج سال زندان محکوم شد. دادگاه تجدیدنظر منطقه سمرقند نیز در سوم نوامبر این حکم را تأیید کرد.
مرثیه‌های شیعی که موضوع پرونده اکپروف بوده‌اند، به واقعه کربلا اشاره دارند و برای بازنمایی شجاعت و پایداری یاران امام حسین(ع) و شهادت ایشان در راه عقیده اجرا می‌شوند.
با این حال، کمیته امور دینی دولت ازبکستان در ارزیابی کارشناسی خود مدعی شد که این آثار موجب ترویج فعالیت‌ها و آموزه‌های جریان‌های ایدئولوژیک مختلف می‌شوند، البته بدون آنکه مشخص کند منظور از این جریان‌ها کدام گروه‌ها هستند.
پلیس سمرقند از فوریه ۲۰۲۴ فعالیت یک کانال تلگرامی متعلق به شیعیان این شهر را که ۹۴ عضو داشت، زیر نظر گرفته بود. پس از بیش از دو سال نظارت، پلیس در اول مه ۲۰۲۶ تصمیم به پیگیری قضایی مدیر کانال گرفت.
مقام‌های قضایی در چهارم ژوئن اتهام انتشار مطالب تهدیدکننده امنیت عمومی و نظم اجتماعی از طریق شبکه‌های ارتباطی و اینترنت را علیه او مطرح کردند. این اتهام بر اساس ماده ۲۴۴-۱ قانون کیفری ازبکستان، در صورت ارتکاب گروهی، مجازات پنج تا هشت سال زندان دارد.
اکپروف در ۲۳ ژوئن بازداشت شد و به زندانی در منطقه سمرقند انتقال یافت. روند محاکمه او از ۲۵ اوت آغاز شد. به گفته فردی آگاه از پرونده، قاضی تلاش کرده بود او را به پذیرش این موضوع وادار کند که دو قطعه موسیقی موجود در تلفن همراهش، آثار افراط‌گرایانه و وهابی بوده‌اند.
قاضی پرونده مدعی شد که اکپروف به «آهنگ‌های افراط‌گرایانه» گوش داده و مجازات چنین اقدامی زندان است، اما در پاسخ به این پرسش که چرا گوش دادن به یک اثر موسیقایی باید جرم سنگینی تلقی شود، توضیحی ارائه نکرد.
پس از تأیید حکم در دادگاه تجدیدنظر، ظاهراً اکپروف از زندان محل نگهداری اولیه منتقل شده است، اما خانواده و نزدیکانش هنوز از محل نگهداری او اطلاع دقیقی ندارند. مقام‌های وزارت کشور نیز از پاسخ‌گویی درباره وضعیت و محل انتقال او خودداری کرده‌اند.
این گزارش همچنین به وضعیت دو زندانی دیگر به نام‌های «فریدالدین عبدالوخیدوف» و «تولکون آستانوف» پرداخته است.
عبدالوخیدوف ۳۲ ساله در سال ۲۰۲۰ به دلیل برگزاری جلساتی با هدف گفت‌وگو درباره اسلام در خانه خود در تاشکند به ۱۱ سال زندان محکوم شد. در دسامبر ۲۰۲۳ نیز حکم ۱۰ سال زندان دیگری علیه او صادر شد؛ اتهامی که ظاهراً به سه دقیقه تأخیر در حضور در مراسم شمارش زندانیان مربوط می‌شد.
در مارس ۲۰۲۵ نیز دادگاه دیگری ۱۰ سال حبس دیگر برای او در نظر گرفت. بر اساس این گزارش، او اکنون در زندانی با شرایط امنیتی سخت‌گیرانه در منطقه بخارا نگهداری می‌شود و زمان آزادی‌اش نوامبر ۲۰۳۴ اعلام شده است.
پرونده دیگر مربوط به تولکون آستانوف ۵۵ ساله است که در نوامبر ۲۰۲۰ به دلیل دفاع از حقوق دیگر مسلمانان به پنج سال زندان محکوم شد. در حالی که دوره محکومیتش رو به پایان بود، مقام‌های زندان پرونده جدیدی علیه او تشکیل دادند و مدعی شدند که از شرکت در تمرین‌های صبحگاهی خودداری کرده است. او در مه ۲۰۲۵ به سه سال و دو ماه حبس دیگر در یک اردوگاه کار با شرایط سخت‌گیرانه محکوم شد. خانواده‌اش می‌گویند آستانوف بارها به دلیل اقامه نماز مورد شکنجه قرار گرفته و در دوران زندان برای سومین بار دچار سکته مغزی شده است.
فروم ۱۸ در بخش دیگری از گزارش خود، محدودیت‌های ساختاری آزادی مذهبی در ازبکستان را تشریح کرده است. بر اساس قوانین این کشور، فعالیت جمعی جوامع مذهبی بدون ثبت رسمی نزد دولت غیرقانونی است.
در میان مسلمانان نیز تنها تشکل‌های وابسته به اداره مفتیات تحت کنترل دولت اجازه فعالیت دارند. مقام‌ها درخواست ثبت رسمی جوامع شیعه و دیگر گروه‌های خارج از این ساختار را رد کرده‌اند؛ محدودیتی که شامل برخی جوامع پروتستان و شاهدان یهوه نیز می‌شود.
همچنین تلاش شیعیان برای بازگشایی مساجد در بخارا با موانع اداری و بهانه‌های مربوط به مالکیت املاک روبه‌رو شده است.
مقام‌های ازبکستان پیش‌تر به شیعیان در بخارا و سمرقند هشدار داده بودند که مطالب مذهبی در شبکه‌های اجتماعی منتشر نکنند؛ هشدارهایی که به گفته یک مدافع حقوق بشر، باعث شد شماری از افراد حساب‌های کاربری خود را حذف کنند یا مطالب مذهبی‌شان را از فضای مجازی بردارند.
مطالب مرتبط
