اشتغال و ازدواج؛ دو دغدغه دختران امروز

اشتغال، ازدواج و تشکیل خانواده از مهم‌ترین موضوعاتی هستند که در زندگی دختران امروز نقش تعیین‌کننده‌ای دارند؛ موضوعاتی که در شرایط اقتصادی و اجتماعی امروز، بیش از گذشته با یکدیگر گره خورده‌اند. دشواری دستیابی به شغل پایدار، ضرورت کسب استقلال مالی، افزایش هزینه‌های زندگی و نگرانی از آینده شغلی پس از ازدواج، تنها بخشی از دغدغه‌هایی است که بسیاری از زنان با آن مواجه هستند. در این میان، مسئله حمایت از زنان، شناسایی ظرفیت‌ها و توانمندی‌های آنان و فراهم کردن بستر مناسب برای حضور مؤثر در عرصه‌های اقتصادی، اجتماعی و خانوادگی، اهمیت ویژه‌ای پیدا می‌کند.

در استان قم نیز توجه به مسائل و نیازهای زنان و دختران، از اشتغال و کارآفرینی گرفته تا ازدواج، فرزندآوری، حمایت از مادران شاغل و مشارکت اجتماعی، نیازمند شناخت دقیق واقعیت‌های موجود و برنامه‌ریزی متناسب با شرایط جامعه است. در همین راستا، مسئولان حوزه زنان و خانواده بر ضرورت عبور از سیاست‌گذاری‌های کلی و حرکت به سمت برنامه‌ریزی داده‌محور، محله‌محور و مسئله‌محور تأکید دارند؛ رویکردی که می‌تواند زمینه بهره‌گیری بهتر از ظرفیت‌های بانوان و رفع موانع پیش‌روی آنان را فراهم کند. این گزارش در گفت‌وگو با جمعی از دختران و زنان جوان و مشاور امور بانوان استاندار قم، به بررسی مهم‌ترین دغدغه‌های زنان در زمینه اشتغال و ازدواج و همچنین برنامه‌ها و رویکردهای مدیریت استان برای پاسخ‌گویی به این مسائل می‌پردازد.

امنیت شغلی؛ دغدغه مهم بانوان 

فریده محصل دختری 23 ساله در گفت‌وگو با خبرنگار ایکنا در خصوص اینکه این روزها مهم‌ترین دغدغه‌اش در زندگی چیست، گفت: به نظرم یکی از مهم‌ترین دغدغه‌های دختران جوان، پیدا کردن شغل مناسب و داشتن شرایط اقتصادی برای تشکیل خانواده است. خیلی از ما دوست داریم ازدواج کنیم و زندگی مستقلی داشته باشیم، اما مشکلات اقتصادی باعث شده این تصمیم سخت‌تر شود.

وی در پاسخ به اینکه به نظر شما چرا ازدواج برای جوانان سخت شده است، افزود: هزینه‌های بالای زندگی، مسکن، جهیزیه و مراسم ازدواج از مشکلات اصلی هستند. گاهی دو نفر از نظر عاطفی و فکری برای ازدواج آمادگی دارند، اما شرایط مالی اجازه نمی‌دهد زندگی مشترکشان را شروع کنند.

این خانم جوان در خصوص اینکه وضعیت اشتغال بانوان را چگونه می‌بیند، بیان کرد: پیدا کردن شغل مناسب برای خانم‌ها واقعاً آسان نیست. بعضی از کارفرماها سابقه کار می‌خواهند، بعضی حقوق کافی پرداخت نمی‌کنند و گاهی هم شرایط کاری با مسئولیت‌های خانوادگی بانوان هماهنگ نیست.

وی در پاسخ به اینکه آیا فکر می‌کنید شاغل بودن بر روی تصمیم ازدواج تأثیر دارد، افزود: بسیاری از دختران دوست دارند قبل از ازدواج به استقلال مالی برسند. از طرف دیگر، نگران هستند که بعد از ازدواج نتوانند شغلشان را حفظ کنند. به نظرم باید شرایطی فراهم شود که زنان بتوانند هم زندگی خانوادگی خوبی داشته باشند و هم از نظر شغلی پیشرفت کنند.

وی در خصوص انتظار خود از مسئولان گفت: انتظار داریم برای اشتغال جوانان، حمایت از کسب‌وکارهای کوچک، ایجاد فرصت‌های شغلی پایدار و فراهم کردن تسهیلات ازدواج برنامه‌ریزی جدی‌تری انجام شود. همچنین هزینه‌های شروع زندگی مشترک باید کاهش پیدا کند.

مطهره توکلی در گفت‌وگو با خبرنگار ایکنا گفت: من یک خانم شاغل هستم و تحصیلات دانشگاهی دارم. در حال حاضر مشغول کار هستم و مانند بسیاری از زنان، در کنار مسائل شغلی، به آینده زندگی شخصی و ازدواجم نیز فکر می‌کنم.

وی در خصوص مهم‌ترین دغدغه شغلی خود گفت: بزرگ‌ترین دغدغه من داشتن امنیت شغلی، درآمد مناسب و امکان پیشرفت است. گاهی نگران هستم که با وجود تلاش و تحصیلات، نتوانم شغل متناسب با توانایی‌ها و علاقه‌مندی‌هایم پیدا کنم.

این بانو در خصوص اینکه آیا فکر کردن به ازدواج روی تصمیم‌های شغلی‌اش تاثیر گذاشته است، افزود: گاهی به این فکر می‌کنم که اگر ازدواج کنم، آیا می‌توانم شغل فعلی‌ام را ادامه دهم؟ آیا همسر آینده‌ام با شاغل بودن من موافق خواهد بود؟ این مسائل در تصمیم‌گیری‌های من تأثیر دارند.

وی در خصوص بزرگ‌ترین نگرانی درباره ازدواج اظهار کرد: پیدا کردن فردی مناسب که از نظر فکری و اخلاقی با من هماهنگ باشد. همچنین نگرانم که بعد از ازدواج نتوانم به اهداف شخصی و شغلی خودم مانند گذشته رسیدگی کنم.

افزایش هزینه‌های زندگی موجب کاهش ازدواج جوانان شده است

پگاه اسکندری در گفت‌وگو با خبرنگار ایکنا در خصوص اینکه مهم‌ترین دغدغه زنان در جامعه امروز چیست، گفت: به نظر من یکی از مهم‌ترین دغدغه‌های زنان، پیدا کردن تعادل میان زندگی شخصی، شغلی و خانوادگی است. بسیاری از زنان دوست دارند تحصیل کنند، شغل مناسبی داشته باشند، استقلال مالی پیدا کنند و در عین حال یک زندگی مشترک موفق تشکیل دهند؛ اما شرایط جامعه همیشه این فرصت را به آن‌ها نمی‌دهد.

وی در خصوص اینکه آیا پیدا کردن شغل مناسب برای زنان دشوار است، افزود: متأسفانه زنان در پیدا کردن شغل مناسب با مشکلاتی روبه‌رو هستند. گاهی با وجود تحصیلات و مهارت کافی، فرصت‌های شغلی کمتری در اختیارشان قرار می‌گیرد. همچنین بعضی کارفرمایان به دلیل احتمال ازدواج یا مادر شدن زنان، تمایل کمتری به استخدام آن‌ها دارند.

این بانو در خصوص اینکه آیا وضعیت اقتصادی جامعه بر تصمیم زنان برای ازدواج تأثیر دارد، عنوان کرد: افزایش هزینه‌های زندگی، مسکن، اجاره و مخارج تشکیل خانواده باعث شده است بسیاری از جوانان ازدواج را به تأخیر بیندازند. زنان نیز معمولاً به دنبال شرایطی هستند که بتوانند در کنار همسرشان زندگی نسبتاً باثباتی داشته باشند.

وی در پاسخ به اینکه آیا شاغل بودن زنان باعث کاهش فرصت ازدواج آن‌ها می‌شود، گفت: در برخی خانواده‌ها و فرهنگ‌ها چنین تصوری وجود دارد. بعضی افراد انتظار دارند زن پس از ازدواج بیشتر به خانه و خانواده توجه کند. همین موضوع ممکن است باعث شود زنان نگران باشند که شغل و استقلالشان در زندگی مشترک پذیرفته نشود.

وی در خصوص اینکه آیا زنان برای انتخاب همسر با محدودیت‌های اجتماعی روبه‌رو هستند، گفت: گاهی معیارهای سنتی جامعه، مانند سن ازدواج، وضعیت مالی، طبقه اجتماعی و حتی نوع شغل زنان، در انتخاب همسر تأثیر می‌گذارد. این قضاوت‌ها می‌تواند فشار روانی زیادی به زنان وارد کند.

این بانوی جوان با بیان اینکه نظر شما درباره بالا رفتن سن ازدواج در میان زنان چیست، افزود: به نظر من بالا رفتن سن ازدواج دلایل مختلفی دارد؛ از جمله مشکلات اقتصادی، ادامه تحصیل، پیدا نکردن فرد مناسب و تمایل به رسیدن به استقلال مالی. نباید همه این مسائل را به بی‌میلی زنان به ازدواج نسبت داد.

اسکندری در زمینه اینکه آیا جامعه از زنان شاغل و متأهل حمایت کافی می‌کند، عنوان کرد: به نظر من هنوز حمایت کافی وجود ندارد. زنان شاغل پس از ازدواج ممکن است با مسئولیت‌های زیادی در خانه مواجه شوند. کمبود امکانات نگهداری از کودکان، ساعات کاری نامناسب و نبود حمایت کافی از مادران شاغل، مشکلات آن‌ها را بیشتر می‌کند.

مرور دیدگاه‌های این سه بانوی جوان نشان می‌دهد که اشتغال و ازدواج برای بسیاری از زنان، دو موضوع جدا از یکدیگر نیستند؛ بلکه تصمیم‌گیری درباره هرکدام، بر دیگری تأثیر می‌گذارد. از یک سو، دستیابی به استقلال مالی و برخورداری از شغل پایدار، به یکی از پیش‌نیازهای ذهنی و عملی دختران برای ورود به زندگی مشترک تبدیل شده و از سوی دیگر، نگرانی از آینده شغلی پس از ازدواج، نبود امنیت شغلی و احتمال محدود شدن فرصت‌های پیشرفت، تصمیم‌گیری درباره تشکیل خانواده را با پیچیدگی‌های بیشتری همراه کرده است.

در کنار این مسائل، افزایش هزینه‌های زندگی و نبود حمایت‌های کافی برای زنان شاغل نیز بر نگرانی‌ها افزوده است. آنچه از این گفت‌وگوها به دست می‌آید، ضرورت توجه هم‌زمان به شرایط اقتصادی، امنیت شغلی و سازوکارهای حمایت از زنان در زندگی خانوادگی است؛ موضوعاتی که پاسخ به آن‌ها نیازمند شناخت دقیق‌تر مسائل و اتخاذ سیاست‌هایی متناسب با واقعیت‌های زندگی زنان است.

تکمیل و به‌روزرسانی بانک‌ اطلاعاتی بانوان

فاطمه حیدری مشاور امور بانوان استاندار قم در گفت‌وگو با خبرنگار ایکنا گفت: یکی از رویکردهای محوری اداره‌کل امور بانوان و خانواده استانداری قم، حرکت از برنامه‌ریزی‌های کلی به سمت شناخت دقیق، داده‌محور و مسئله‌محور از وضعیت زنان و دختران استان است.

وی بیان کرد: اعتقاد ما این است تا زمانی که ظرفیت‌ها، مسائل و نیازهای واقعی بانوان به‌درستی شناسایی نشود، نمی‌توان حمایت مؤثر و متناسب با شرایط استان طراحی کرد.

مشاور امور بانوان استانداری قم گفت: در همین راستا، اقداماتی در حال انجام است که یکی از این موارد تکمیل و به‌روزرسانی بانک‌های اطلاعاتی بانوان استان است و هدف شناسایی ظرفیت‌های زنان و دختران قم در عرصه‌های علمی، فرهنگی، اجتماعی، اقتصادی و مدیریتی است. 

وی ادامه داد: بر همین اساس، فراخوان شناسایی بانوان و دختران تأثیرگذار و بانوان کارآفرین استان منتشر شده است. همچنین از دستگاه‌های اجرایی خواسته‌ایم مادران دارای فرزند بیشتر، بانوان کارآفرین شاغل در دستگاه‌ها، اعضای هیئت علمی، بانوان برتر و کارکنان نمونه خود را معرفی کنند. هدف ما صرفاً تهیه فهرستی از اسامی نیست؛ بلکه می‌خواهیم تصویری واقعی و جامع از سرمایه انسانی زنان استان داشته باشیم تا بتوانیم از این ظرفیت‌ها در تصمیم‌سازی، برنامه‌ریزی و طراحی حمایت‌های تخصصی استفاده کنیم.

حیدری در خصوص تدوین اطلس بانوان استان قم با رویکرد محله‌محوری افزود: درصدد هستیم ظرفیت‌ها، فعالیت‌ها، مسائل و نیازهای زنان و خانواده را به تفکیک مناطق و محلات استان شناسایی و ترسیم کنیم. این اطلس قرار است با طرح محله‌محوری استان پیوند بخورد تا به جای ارائه نسخه‌های یکسان برای همه مناطق، متناسب با اقتضائات و مسائل هر محله برنامه‌ریزی شود.

وی با اشاره به شناسایی علمی و دقیق مسائل جمعیتی استان تصریح کرد: یکی از موضوعات مهم در حوزه جمعیت، شناخت علل واقعی تأخیر در ازدواج و عدم فرزندآوری است. در این زمینه، پایش وضعیت جمعیتی کارکنان دستگاه‌های اجرایی آغاز شده، پروفایل جمعیتی دستگاه‌ها تکمیل و اطلاعات کارکنان احصا شده است.

حیدری ادامه داد: اکنون با تحلیل داده‌های به‌دست‌آمده، به دنبال استخراج الگوها و شناخت عوامل مؤثر بر وضعیت ازدواج و فرزندآوری هستیم. تأکید ما این است که برای حل مسئله جمعیت، ابتدا باید مسئله را درست بشناسیم؛ زیرا بدون شناخت دلایل واقعی، نمی‌توان سیاست حمایتی مؤثر طراحی کرد.

وی با اشاره به حمایت از کسب‌وکارها و توسعه زیرساخت‌های فعالیت اقتصادی بانوان افزود: در این حوزه، توسعه مراکز رشد و فضاهای کار اشتراکی را با همکاری پارک علم و فناوری استان دنبال می‌کنیم. هدف این است که بانوان، به‌ویژه صاحبان ایده و کسب‌وکارهای نوپا، صرفاً در مرحله تولید محصول باقی نمانند و بتوانند از ظرفیت‌های مشاوره‌ای، تخصصی، فناورانه و زیرساختی برای توسعه فعالیت خود بهره‌مند شوند.

زیست‌بوم فناوری و نوآوری دختران و زنان در دستور کار است

مشاور امور بانوان استانداری قم بیان کرد: پیگیری زیست‌بوم فناوری و نوآوری دختران و زنان در دستور کار است که با توجه به ظرفیت علمی و تحصیلی دختران و زنان استان، تلاش داریم زمینه حضور و نقش‌آفرینی آنان در عرصه فناوری، نوآوری و فعالیت‌های دانش‌بنیان را تقویت کنیم و این موضوع را به یکی از محورهای جدی توانمندسازی زنان تبدیل کنیم.

وی با اشاره به توجه ویژه به دختران نوجوان افزود: دختران نوجوان یکی از گروه‌های مهم هدف در سیاست‌گذاری حوزه زنان و خانواده هستند. به همین منظور، کارگروه دختران نوجوان را با هدف شناسایی مسائل، نیازها، دغدغه‌ها و ظرفیت‌های این گروه سنی دنبال می‌کنیم. معتقدیم اگر برای دختران نوجوان امروز برنامه‌ریزی دقیق و متناسب داشته باشیم، برای آینده اجتماعی، فرهنگی و انسانی استان سرمایه‌گذاری کرده‌ایم.

مشاور امور بانوان استانداری قم بیان کرد: تلاش ما این است که فعالیت‌های حوزه زنان و خانواده از اقدامات پراکنده فاصله بگیرد و به یک نظام منسجم از شناخت ظرفیت‌ها، شناسایی مسائل، برنامه‌ریزی هدفمند و حمایت مؤثر تبدیل شود.

وی گفت: نخستین گام برای حمایت مؤثر از زنان، شناخت درست مسائل و پرهیز از ارائه راهکارهای کلی و یکسان است. در حوزه زنان و خانواده استان قم با مجموعه‌ای از مسائل مواجه هستیم که برای هرکدام باید متناسب با شرایط و واقعیت‌های استان برنامه‌ریزی شود؛ یکی از این مسائل، فاصله میان ظرفیت‌های گسترده زنان استان و میزان شناسایی، بهره‌گیری و حمایت از این ظرفیت‌هاست.

وی با بیان اینکه در استان قم بانوان توانمند و فعالی در عرصه‌های علمی، فرهنگی، اجتماعی، اقتصادی و مدیریتی حضور دارند؛ اما تا زمانی که این ظرفیت‌ها به‌صورت دقیق شناسایی و اطلاعات آن‌ها به‌روز نشود، امکان برنامه‌ریزی و حمایت هدفمند فراهم نخواهد شد، به همین دلیل، تکمیل بانک‌های اطلاعاتی بانوان و دختران تأثیرگذار، کارآفرینان، اعضای هیئت علمی و بانوان برتر دستگاه‌های اجرایی دنبال می‌شود. همچنین تدوین اطلس بانوان استان با رویکرد محله‌محوری در دستور کار است تا ظرفیت‌ها و مسائل زنان در سطح مناطق و محلات نیز شناسایی شود.

ضرورت شناخت واقعی تأخیر در ازدواج 

حیدری ابراز کرد: یکی از مسائل، ضرورت شناخت علل واقعی تأخیر در ازدواج و عدم فرزندآوری است. در حوزه جمعیت، صرفاً با توصیه به ازدواج و فرزندآوری نمی‌توان به نتیجه مطلوب رسید. باید بدانیم زوج‌های جوان با چه موانع اقتصادی، اجتماعی، فرهنگی و خانوادگی مواجه هستند و چرا برخی از آن‌ها در سال‌های نخست زندگی مشترک، فرزندآوری را به تأخیر می‌اندازند. 

وی ادامه داد: در این راستا پایش پروفایل جمعیتی کارکنان دستگاه‌های اجرایی آغاز شده و پس از تکمیل اطلاعات، داده‌ها در حال تحلیل است تا شناخت دقیق‌تری از وضعیت موجود و عوامل مؤثر بر آن به دست آید. رویکرد ما این است که سیاست‌های حمایتی جمعیت بر اساس شواهد و مسائل واقعی طراحی شوند.

مشاور امور بانوان استانداری قم بیان کرد: فاصله میان توان تولیدی بانوان و امکان توسعه و عرضه محصولات آن‌ها از دیگر مسائل است. بسیاری از بانوان در حوزه مشاغل خانگی، صنایع‌دستی و فعالیت‌های اقتصادی ظرفیت تولید دارند، اما توسعه کسب‌وکار صرفاً با تولید محصول محقق نمی‌شود. 

وی ادامه داد: دسترسی به بازار، بازاریابی، تأمین منابع، برخورداری از زیرساخت و امکان توسعه فعالیت از مسائل مهم این حوزه است. در همین راستا، تکمیل بانک اطلاعاتی بانوان کارآفرین دنبال می‌شود تا علاوه بر شناسایی فعالان اقتصادی، نیازها و موانع هر کسب‌وکار نیز احصا شود.

حیدری اضافه کرد: همچنین با همکاری پارک علم و فناوری استان، توسعه مراکز رشد و فضاهای کار اشتراکی و تقویت زیست‌بوم فناوری و نوآوری دختران و زنان پیگیری می‌شود تا زمینه عبور از فعالیت‌های محدود و پراکنده به سمت کسب‌وکارهای پایدارتر و نوآورانه فراهم شود.

وی با اشاره به ضرورت تقویت فرصت‌های حضور دختران و زنان در عرصه علم، فناوری و نوآوری افزود: با توجه به ظرفیت علمی و تحصیلی دختران و زنان استان، لازم است زمینه حضور مؤثرتر آنان در فعالیت‌های فناورانه، نوآورانه و دانش‌بنیان فراهم شود. توسعه زیست‌بوم فناوری زنان و دختران و استفاده از ظرفیت پارک علم و فناوری، بخشی از پاسخ ما به این نیاز است.

دختران نوجوان نیازمند توجه ویژه هستند

مشاور امور بانوان استانداری قم با اشاره به ضرورت توجه ویژه به مسائل و نیازهای دختران نوجوان افزود: دختران نوجوان گروهی هستند که مسائل و نیازهای خاص خود را دارند و نمی‌توان برای آن‌ها صرفاً از برنامه‌های عمومی حوزه زنان استفاده کرد. موضوع هویت‌یابی، مهارت‌آموزی، مشارکت اجتماعی، نشاط، نیازهای آموزشی و مواجهه با آسیب‌های اجتماعی از جمله موضوعاتی است که باید متناسب با شرایط این گروه سنی مورد توجه قرار گیرد. به همین منظور، کارگروه دختران نوجوان به‌صورت ویژه دنبال می‌شود و تلاش داریم برنامه‌ریزی‌ها با شناخت مستقیم‌تر مسائل و ظرفیت‌های این گروه انجام شود.

وی با تاکید بر وجود تفاوت‌های محله‌ای در مسائل و نیازهای زنان و خانواده تصریح کرد: واقعیت این است که مسائل زنان در همه مناطق و محلات یکسان نیست. ممکن است یک محله با مسئله اشتغال زنان مواجه باشد، در منطقه‌ای دیگر تحصیل دختران یا آسیب‌های اجتماعی اولویت داشته باشد و در محله‌ای دیگر نیازهای خانواده و جمعیت اهمیت بیشتری پیدا کند. حیدری ادامه داد: برنامه‌ریزی متمرکز و یکسان نمی‌تواند پاسخ‌گوی همه این تفاوت‌ها باشد. تدوین اطلس بانوان و پیوند آن با طرح محله‌محوری استان در همین راستا دنبال می‌شود تا مداخلات و حمایت‌ها متناسب با نیاز واقعی هر منطقه طراحی شود.

وی با اشاره به ضرورت حمایت مؤثرتر از مادران شاغل و تقویت پیوند میان محیط کار و خانواده، ابراز کرد: مادران شاغل در کنار مسئولیت‌های حرفه‌ای، مسئولیت‌های خانوادگی و مراقبتی نیز بر عهده دارند. بنابراین، توجه به شرایط کاری آنان، تسهیل دسترسی به خدمات سلامت، حمایت از خانواده‌های دارای فرزند و بررسی ظرفیت‌های قانونی و اداری حمایت از مادران باید در برنامه‌های دستگاه‌های اجرایی جدی گرفته شود. پیگیری برنامه‌های سلامت بانوان شاغل و توجه به وضعیت جمعیتی کارکنان نیز در همین چارچوب اهمیت دارد.

مشاور امور بانوان استانداری قم بیان کرد: در کنار این مسائل، یکی از ضرورت‌های جدی، تقویت هماهنگی میان دستگاه‌های اجرایی است؛ زیرا بسیاری از مسائل زنان و خانواده تک‌بعدی نیستند و حل آن‌ها به همکاری چند دستگاه نیاز دارد. نقش استانداری در این زمینه، ایجاد هماهنگی، تقسیم کار، پیگیری مسئولیت‌ها و مطالبه‌گری برای تحقق نتایج است.

وی گفت: راهبرد ما این است که از حمایت‌های عمومی و مقطعی به سمت حمایت‌های هدفمند، مبتنی بر داده و متناسب با نیازهای واقعی زنان و خانواده حرکت کنیم. به بیان دیگر، می‌خواهیم ابتدا مسئله را دقیق بشناسیم، سپس ظرفیت‌های موجود را شناسایی کنیم، دستگاه مسئول را پای کار بیاوریم و در نهایت نتیجه اقدامات را ارزیابی کنیم. هدف نهایی نیز این است که بانوان استان در زندگی واقعی خود، آثار ملموس این سیاست‌ها را در حوزه اشتغال، سلامت، خانواده، مشارکت اجتماعی و فرصت‌های رشد تجربه کنند.

آنچه از روایت دختران و زنان جوان و همچنین توضیحات مسئولان حوزه زنان و خانواده در قم برمی‌آید، این است که دغدغه‌های زنان امروز به مسائل فردی محدود نمی‌شود و مجموعه‌ای از عوامل اقتصادی، اجتماعی، فرهنگی و خانوادگی در شکل‌گیری تصمیم‌های آنان درباره اشتغال، ازدواج و آینده زندگی نقش دارد. اگرچه شناسایی ظرفیت‌ها، تدوین اطلس بانوان، حمایت از کارآفرینی و برنامه‌ریزی محله‌محور از جمله اقداماتی است که برای بهبود وضعیت زنان استان در دستور کار قرار گرفته است.

اما آنچه اهمیت دارد، تبدیل این برنامه‌ها به نتایجی ملموس در زندگی روزمره بانوان است. تحقق این هدف مستلزم آن است که حمایت از زنان از سطح طرح‌ها و وعده‌ها فراتر رود و با ایجاد فرصت‌های شغلی پایدار، تقویت امنیت شغلی، تسهیل شرایط ازدواج و حمایت عملی از زنان شاغل و مادران همراه شود؛ چراکه توانمندسازی زنان و فراهم کردن زمینه رشد و انتخاب آگاهانه آنان، نه‌تنها به بهبود وضعیت این قشر، بلکه به تحکیم بنیان خانواده و توسعه اجتماعی استان نیز کمک خواهد کرد.