«در روایات دستور دادهاند فرصتهای نیک را غنیمت شمرده و از آنها به بهترین شکل استفاده کنیم، چرا که ترک آنها مایه اندوه است. (نهجالبلاغه حکمت 118)
امیرمؤمنین(ع) در نامه 31 نهجالبلاغه در وصایایی به فرزند جوانش امام مجتبی(ع) میفرماید: به سراغ استفاده از فرصت برو پیش از آنکه از دست برود و مایه غصه شود. به هر حال تمام مواهب الهی که در دنیا نصیب انسان میشود فرصتهای زود گذرند، جوانی، تندرستی، توانایی، آسودگی، امنیت بلکه عمر و حیات انسان همگی فرصتهای زودگذر هستند که اگر غنیمت نشمریم و بهره کافی نگیریم، نتیجهای اندوهبار خواهد داشت.
حدیث معروفی از علی(ع) در تفسیر آیه «وَ لَا تَنسَ نَصِیبَکَ مِنَ الـُّدنیَا» (قصص/77) آمده که فرمود: «سلامتی، توانایی، فراغت بال، جوانی، نشاط و بینیازی خود را فراموش نکن و به وسیله آنها سعادت آخرت را تحصیل فرما» (جامعالحادیث، ج 14، ص316)
به یقین اندوه و حتی گریه برای از دسترفتن فرصتها هیچ مشکلی را حل نمیکند؛ چه بهتر که انسان بیدار باشد و فرصتها را دریابد. از رسول خدا(ص) نقل شده که فرمود: «پروردگار در دوران زندگانیتان نسیمهای سعادتی در اختیار شما میگذارد، از آن نسیمها استفاده کنید و خود را در معرض آنها قرار دهید.» (بحار، ج68، ص221). این نسیمهای سعادت همان فرصتهای گرانبهاست که گاهی در زندگی حاصل میشود.
امام کاظم (ع): شش چیز را پیش از شش چیز دریاب:
«خُذ مِن سِتَّةٍ قَبلَ سِتَّةٍ:
دریاب جوانی خود را پیش از پیریت (خُذ مِن شَبَابِکَ قَبلَ هَـرَمِکَ)
و نیز سلامتی خود را پیش از بیماریت (و مِن صِحَّتِکَ قَبلَ سُقمِکَ)
و قدرت خود را پیش از ناتوانیت (و مِن قُوَّتِکَ قَبلَ ضعفِکَ)
و بینیازی خود را پیش از نیازمندیت (و مِن غِنَاکَ قَبلَ فَقرِکَ)
و آسودگی خود را پیش از سرگرمیت (وَ مِن فَرَاغِکَ قَبلَ شُغلِکَ)
و زندگی خود را پیش از مرگت (وَ مِن حَیَاتِکَ قَبلَ مَوتِکَ)
منبع حدیث: (ترجمۀ معدن الجواهـر، ابوالفتح کراجکی، ص 125 - من لایحضره الفقیه، ج 4، ص 357 - مستدرک الوسائل،ج 12، ص140 - الامالی للطوسی، ص 526 - بحار، ج 74، ص49)