در آستانه فرارسیدن ماه مبارک رمضان، بسیاری از والدین با این پرسش مواجه میشوند که چگونه میتوانند فرزندان خود، بهویژه آنهایی که تازه به سن روزهداری رسیدهاند را با این فریضه الهی آشنا و آنها را به انجام این عبادت بزرگ ترغیب کنند. در این میان، استفاده از روشهای تشویقی و محبتآمیز میتواند تأثیر عمیقتری بر روحیه لطیف کودکان و نوجوانان بگذارد.
در همین راستا خبرگزاری ایکنا سلسله درسگفتارهایی با عنوان «روزه اولیها» با بیان زهیر احمدی، روانشناس تهیه کرده است. وی با نگاهی روانشناسانه و با بهرهگیری از مفاهیم دینی، راهکاری عملی برای تبدیل یک تکلیف عبادی به یک تجربه شیرین و خاطرهانگیز برای فرزندان ارائه میدهد.
در ادامه بخش نخست درسگفتار را با عنوان «دعوتنامه شخصی» میخوانیم و میبینیم:
نکته اولی که میخواهیم با هم مرور کنیم این است که باید برای کودکان خود این مفهوم را جا بیندازیم که خداوند گویی نامهای محرمانه برای آنها فرستاده است؛ یعنی این احساس را در آنها ایجاد کنیم که «چرا خدا مرا انتخاب کرده است؟» باید به فرزندانمان منتقل کنیم که آنها ویژگی خاصی دارند و انتخاب شدهاند تا در مهمانی خدا شرکت کنند. در اینجا هیچگاه نباید حس اجبار به کودکان منتقل شود. نباید این احساس را داشته باشند که مجبورند در ماه رمضان با سختی غذا نخورند و روزه بگیرند، یا مدام بر سختیها تأکید کنیم؛ اما اگر بتوانیم این حس را به دختران و پسرانمان منتقل کنیم که «تو انتخاب شدهای، تو ویژگی خاصی داری و قرار است در این مسابقه معنوی شرکت کنی»، تأثیر بسیار بهتری خواهد داشت.
میتوانیم این موضوع را با یک مثال ملموس بیان کنیم. از فرزندمان بپرسیم: «پسر گلم/دختر گلم، اگر روزی آقا معلم به تو بگوید که تو انتخاب شدهای تا کاپیتان تیم باشی، چه حسی به تو دست میدهد؟» قطعاً پاسخ خواهد داد که احساس غرور و افتخار میکند، زیرا انتخاب شده تا نقش مهمی ایفا کند. چرا ما والدین این حس خوب را در عبادات و رفتارهای دینی به کودکانمان منتقل نکنیم؟ در اینجا نیز باید به آنها بگوییم: «دختر گلم/پسر گلم، تو انتخاب شدهای تا در مهمانی خدا شرکت کنی».
وقتی این حس به کودکان منتقل شود، قطعاً حالوهوای بهتری خواهند داشت و از شرکت در این مهمانی بزرگ لذت خواهند برد، بهجای آنکه مدام بگویند: «گرمه، تشنهام، گشنهام». طبیعتاً اگر فضای منفی ایجاد شود، فرزندمان از روزه گرفتن احساس بدی خواهد داشت.
اگر بخواهیم یک گام فراتر برویم و درباره نوجوانان صحبت کنیم، باید به ویژگی استقلالطلبی و حس دیدهشدن در این دوره توجه کنیم. نوجوانان دوست دارند مستقل عمل کنند و با نگاهی که حاکی از کفایت و ویژگی خاص آنهاست، مورد توجه قرار گیرند. بنابراین، اگر نوجوان ما در مهارتی مانند کامپیوتر یا ورزش تبحر دارد و ما از او تعریف میکنیم، بسیار خوشحال میشود. به عنوان والدین نیز میتوانیم از همین مفهوم استفاده کنیم و به فرزندمان منتقل کنیم که: «تو دیگر میتوانی انتخاب کنی، تو دیگر بچه نیستی. روزه گرفتن راهی است برای اینکه به خداوند ثابت کنی من بزرگ شدهام و آن کفایت و ویژگی لازم را دارم».
در این زمینه، میتوانیم روایتی از پیامبر مهربانیها نیز برای فرزندانمان نقل کنیم که پیامبر(ص) میفرمایند: خداوند در آسمانها به فرشتگان مباهات میکند از بندههایی که روزه میگیرند. به عبارت سادهتر، میتوانیم به فرزندانمان بگوییم: «پسر گلم/دختر قشنگم، اکنون که تو روزه گرفتهای، خداوند در آسمانها افتخار میکند و میگوید این بنده من میتوانست روزه نگیرد، میتوانست به رستوران برود، چیپس یا آبمیوه بخورد، اما انتخاب کرد و به حرف من گوش داد». قطعاً در این صورت، فرزندمان چه حسی خواهد داشت؟ حسی که گویی نام او در آسمانها برده میشود و این احساسی بسیار خوب است.
پس جمعبندی نکته اول درسگفتارمان این است: باید به کودکان این احساس را منتقل کنیم که تو انتخاب شدهای. خداوند برای تو یک دعوتنامه شخصی فرستاده است. به آنها بگوییم: «پسر گلم، دختر گلم، شما به مهمانی خدا دعوت شدهاید. خودت را آماده کن و به مهمانی خدا بیا».
امیدوارم والدین گرامی با آگاهی و نگاهی خوشبینانه، فرزندان خود را به سوی روزه، نماز و عبادات دیگر دعوت کنند.
انتهای پیام