وی با استناد به آیه «یَا أَیُّهَا الَّذِینَ آمَنُوا کُتِبَ عَلَیْکُمُ الصِّیَامُ کَمَا کُتِبَ عَلَى الَّذِینَ مِنْ قَبْلِکُمْ لَعَلَّکُمْ تَتَّقُونَ» افزود: در این آیه ابتدا خطاب به مؤمنان است؛ یعنی کسانی که خدا، پیامبر، قیامت و حیات ابدی انسان را باور دارند. انسان تنها به چند ده سال زندگی مادی محدود نیست، بلکه ابدیتی در پیش دارد و روزه برای چنین انسانی واجب شده تا به تقوا برسد.
سجادیزاده تقوا را روحیه خودنگهداری و قدرت مقاومت در برابر سقوط دانست و تصریح کرد: تقوا یعنی انسان در سراشیبی گناه ترمز داشته باشد و از آنچه موجب ضرر و سقوط او میشود خود را حفظ کند. روزه تمرینی برای این خویشتنداری است؛ انسان با خودداری از خوردن و آشامیدن حلال در زمانی معین، اراده خود را برای ترک حرام تقویت میکند.
وی با اشاره به حکمتهای بیانشده در روایات افزود: در سنت پیامبر اکرم(ص) و اهلبیت(ع)، بهویژه در بیانات امام رضا(ع)، حکمتهای فراوانی درباره روزه بیان شده که شامل آثار جسمی، روحی و اجتماعی آن است. حتی اگر کسی به آخرت ایمان نداشته باشد نیز میتواند آثار دنیوی این دستور الهی را در سلامت جسم و روح خود مشاهده کند، هرچند رکن اساسی روزه ایمان به آخرت است.
این استاد دانشگاه با اشاره به سابقه روزه در ادیان دیگر گفت: همانگونه که قرآن تصریح میکند، روزه در امتهای پیشین نیز وجود داشته است. در آیین یهودیت، مسیحیت، زرتشت و حتی در برخی آیینهای شرقی مانند هندوئیسم، اشکال مختلفی از روزهداری دیده میشود، هرچند بهدلیل تحریفهایی که در برخی ادیان رخ داده، کیفیت و شرایط آن با روزه اسلامی متفاوت است.
وی افزود: در اسلام حدود روزه بهروشنی تبیین شده است؛ چنانکه خداوند میفرماید: «کُلُوا وَاشْرَبُوا حَتَّى یَتَبَیَّنَ لَکُمُ الْخَیْطُ الْأَبْیَضُ مِنَ الْخَیْطِ الْأَسْوَدِ مِنَ الْفَجْرِ ثُمَّ أَتِمُّوا الصِّیَامَ إِلَى اللَّیْلِ». بر این اساس از طلوع فجر تا شب باید از خوردن، آشامیدن و برخی امور دیگر خودداری کرد. افزون بر این، آداب روزه نیز بسیار مهم است؛ چشم باید از نگاه حرام، گوش از شنیدن گناه و زبان از دروغ، غیبت و تهمت دوری کند تا اثر معنوی روزه حفظ شود.
سجادیزاده درباره تأثیر روزه بر خودسازی گفت: روزه یکی از مهمترین ابزارهای تزکیه نفس است. انسان زمانی آزاد میشود که از بند هوای نفس و وسوسههای شیطان رها شود و روزه در این مسیر کمک بزرگی به تقویت اراده انسان میکند.
وی همچنین به آثار اجتماعی روزه اشاره کرد و افزود: یکی از حکمتهای اجتماعی روزه، درک رنج نیازمندان است؛ انسان با تجربه گرسنگی و تشنگی حال فقرا را بهتر درک میکند. روزه همچنین یادآور قیامت است؛ روزی که قرآن درباره آن میفرماید: «تَعْرُجُ الْمَلَائِکَةُ وَالرُّوحُ إِلَیْهِ فِی یَوْمٍ کَانَ مِقْدَارُهُ خَمْسِینَ أَلْفَ سَنَةٍ».
عضو هیئت علمی دانشگاه علوم اسلامی رضوی در پاسخ به پرسشی درباره تشویق نوجوانان به روزهداری بیان کرد: باید حکمتهای روزه از کودکی برای فرزندان تبیین شود. بیان روایات و آثار معنوی روزه و ایجاد تجربههای شیرین معنوی میتواند نقش مهمی در علاقهمند کردن نسل جوان به این فریضه داشته باشد.
وی با اشاره به حدیثی از پیامبر اکرم(ص) گفت: «لِلصَّائِمِ فَرْحَتَانِ؛ فَرْحَةٌ عِنْدَ إِفْطَارِهِ وَفَرْحَةٌ عِنْدَ لِقَاءِ رَبِّهِ»؛ روزهدار دو شادی دارد، یکی هنگام افطار و دیگری هنگام دیدار پروردگار.
سجادیزاده در پایان درباره حفظ حال و هوای معنوی پس از ماه رمضان تأکید کرد: به دست آوردن معنویت آسانتر از حفظ آن است؛ بنابراین لازم است برخی برنامههای معنوی ماه رمضان مانند قرائت روزانه قرآن، دعا، کنترل در خوردن و آشامیدن و پرهیز از گناه در طول سال نیز ادامه یابد تا آثار تربیتی این ماه باقی بماند.
انتهای پیام