خبرنگار گروه اندیشه ایکنا به انگیزه بررسی ابعاد مختلف جنگ، نقش دانشگاهیان در این شرایط، وظایف شورای امنیت سازمان ملل در هنگامه جنگها، همچنین دفاع جانانه ایران از میهن و نگاه دنیا به این دفاع و ... به گفتوگو با عباس یزدانی، استاد فلسفه دانشگاه تهران و رئیس دانشکده الهیات این دانشگاه نشسته است. او در این گفتوگو ضمن ابراز امیدواری نسبت به وعده حق و پیروزی ایران اسلامی، انتقاد خود نسبت به بیانیه ضدایرانی الازهر را نیز مطرح کرد. مشروح این گفتوگو را با هم میخوانیم:
ضمن تشکر از خبرگزاری وزین ایکنا که همواره در برهههای حساس، رسالت رسانهای خود را به بهترین وجه انجام میدهد و نیز به خاطر فراهم کردن این فرصت از شما تشکر میکنم. ابتدا به رزمندگان دلاور اسلام، نیروهای مسلح سلحشور ایرانزمین که با فداکاری، ایثار و ازخودگذشتگی جانانه از وطن دفاع میکنند و با رشادت و استقامت مثالزدنی خود اجازه نمیدهند دشمن اجنبی به اهداف پلید خود دست یابد، ادای احترام میکنم. همچنین درود میفرستم به ارواح پاک همه شهیدان جنگ رمضان، سربازان، درجهداران، فرماندهان، شخصیتهای کشوری و سیاسی، مردم غیرنظامی بالاخص رهبر معظم انقلاب شهید حضرت آیتالله العظمی سیدعلی خامنهای. در پاسخ به پرسش شما باید گفت، در اسفند 1404، برای چندمین بار در میانه مذاکرات صلح، آمریکا و دشمن صهیونیستی خوی تجاوزگری خود را نشان داده و به ایران حمله کردند. حمله تجاوزکارانه آمریکا و رژیم صهیونیستی به ایران نقض صریح قوانین بینالمللی خصوصاً فصل هفتم منشور سازمان ملل و برخلاف قانون اساسی آمریکا است. آمریکا توسط نتانیاهو برخلاف قانون اساسی آمریکا، به جنگ علیه ایران کشانده شد. قانون اساسی ایالات متحده آمریکا بهطور واضح بیان میکند که اعلام جنگ با کنگره است، نه رئیسجمهور. این جنگ نهتنها امنیت و ثبات به دنبال ندارد، بلکه موجب بیثباتی شده و امنیت منطقه بلکه امنیت جهان را تهدید میکند. اگر آمریکا و اسرائیل میتوانند علیه یک کشور مستقل حمله کنند، هر کشور دیگری هم میتواند چنین کند؛ آنگاه سنگ روی سنگ بند نمیشود و باعث هرج و مرج بینالمللی خواهد شد. ماده 2 منشور ملل متحد، مداخله در امور داخلی کشورها را ممنوع میکند.
ماده 24 منشور سازمان ملل متحد همچنین بیان میکند: «بهمنظور تأمین اقدام سریع و مؤثر از سوی ملل متحد، اعضای آن مسئولیت اصلی حفظ صلح و امنیت بینالمللی را به شورای امنیت واگذار مینماید». شورای امنیت، عالیترین رکن اصلی سازمان ملل متحد بهشمار میرود که اساسیترین وظیفه آن جلوگیری از جنگ و پاسداری از صلح و امنیت بینالمللی است.
در همین راستا ماده 25 منشور، پیشبینی میکند که شورای امنیت میتواند تصمیمات لازمالاتباع برای دولتهای عضو اتخاذ کند که این اختیار کلی تصمیمگیری به شورای امنیت داده شده است. در مادههای 39 تا 51 فصل هفتم منشور سازمان ملل، نحوه مداخلات شورای امنیت را در حالت تهدید بر ضدصلح، نقض صلح یا تجاوز مشخص مینماید. استفاده از زور در روابط بین کشورها صرفاً در دو حالت طبق قوانین بینالمللی مجاز است: اول، در حالت دفاع مشروع براساس ماده ۵۱ منشور ملل متحد و دوم، در صورت مجوز شورای امنیت سازمان ملل متحد که تحت فصل هفتم منشور ملل متحد تعریف شده است. بدیهی است که تجاوز آمریکا و رژیم غاصب اسرائیل مصداق هیچکدام از این دو مورد نیست. «حمله پیشدستانه» آمریکا و اسرائیل فاقد مشروعیت حقوقی است، زیرا هیچ سند بینالمللی این حمله را به رسمیت نمیشناسد. بنابراین، شورای امنیت سازمان ملل براساس وظیفهای که به آن واگذار شده است باید در قبال حمله تجاوزکارانه آمریکا و اسرائیل اقدام مؤثر انجام دهد و از امنیت بینالمللی حفاظت کند.
امروز بر کسی پوشیده نیست که شورای امنیت سازمان ملل به عنوان مهمترین رکن تصمیمگیر و حافظ صلح جهانی بهخاطر نفوذ قدرتهای استکباری و به دلیل حق وتو تبعیضآمیز برخی قدرتها کارآمدی خود را از دست داده و در خدمت قدرتهای استکباری است و نمیتواند نقش تأثیرگذاری در ایجاد صلح جهانی ایفا کند. به نظر بنده، شورای امنیت سازمان ملل نه تنها از ایجاد امنیت بینالمللی و صلح جهانی ناتوان است، بلکه امروز خود این شورا تهدید جدی برای امنیت و صلح جهانی بهشمار میرود. آمریکا قبلا در مورد ویتنام و عراق بر خلاف قوانین بینالمللی و با گزارشهای سراسر دروغ به مردم خود حمله تجاوزکارانه انجام داد. همانطور که آمریکا به مردم خود در جنگ علیه عراق دروغ گفت که به خاطر تسلیحات هستهای به عراق حمله میکند و بعد بر همگان معلوم شد که چنین نبوده است. امروز رئیسجمهور دیوانه و وحشی آمریکا با دروغ به مردم خود در مورد جنگ علیه ایران گفت توان هستهای ایران تهدیدی علیه امنیت آمریکا است، در صورتی که بعد از حمله خردادماه 1404 آمریکا علیه تأسیسات هستهای ایران، ترامپ اعلام کرده بود که تأسیسات هستهای ایران بهطور کامل نابود شده است. اگر تأسیسات هستهای ما را بهطور کامل نابود کردهاید پس چگونه بعد 8 ماه دوباره به بهانه هستهای به کشور ایران یورش آوردید؟ مردم ما به نیکی دریافتند که ترامپ با دروغدرمانی نمیتواند به اهداف پلید خود دست یابد.
آمریکا همان حکومت جنایتکاری است که با هزینه میلیاردها دلار بیش از 72 هزار نفر را در غزه که بیشترشان زن و کودک بودند کشته است. او در اولین روز جنگ علیه ایران برخلاف همه موازین بینالمللی و برخلاف همه موازین اخلاقی، مدرسهای را مورد حمله قرار داد که 175 نفر دانشآموز که اغلب زیر 10 سال بودند به شهادت رسیدند. آیا با کشتن دختران معصوم مدرسه شجره طیبه میناب میخواهید برای زنان ایران آزادی به ارمغان بیاورید؟! این یک جنایت جنگی و وحشیگری فراموشنشدنی است.
جنگ آمریکا و اسرائیل علیه ایران هیچ هدف و استراتژی قابل توجیهی ندارد، گویا توسط یک فیلمنامهنویس هالیوودی طراحی شده است. صرفاً با پیشنهاد صهیونیستهای افراطی و لابیگری کشورهایی مثل عربستان سعودی علیه ایران اسلامی آغاز شد. آمریکا بیش از 20 هزار بمب به اسرائیل برای مقابله با ایران فرستاده است که برخی از سیاستمداران آمریکا مانند برنی سندرز سناتور بلندپایه مستقل آمریکا میگوید این برخلاف قوانین خود آمریکاست؛ طبق قوانین آمریکا شما نمیتوانید تسلیحات به کشورهایی که قوانین بینالمللی و حقوق بشر را نقض کردهاند بفروشید. اسرائیل در غزه دست به نسلکشی زده و بیش از 72 هزار نفر را کشته و بیش از یک میلیون مردم لبنان را آواره کرده است.
مبادرت آمریکا به همراهی رژیم غاصب اسرائیل علیه ایران میتواند چند دلیل داشته باشد: مقابله با اقتدار ایران در منطقه خاورمیانه، نفوذ و تسلط بر منطقه زرخیز خاورمیانه از طریق حاکمیت بر گلوگاههای صدور نفت و گاز خصوصاً تنگه هرمز و متقاعد ساختن کشورهای حاشیه خلیج فارس به خرید تسلیحات نظامی از آمریکا به بهانه ایجاد امنیت این کشورها. ایجاد پایگاههای متعدد نظامی در کشورهای عربی به بهانه تأمین امنیت این کشورها صورت گرفته است و عجیبتر از آن اینکه هزینههای سرسامآور این پایگاهها توسط کشورهای میزبان پرداخت میشود.
خوشبختانه در آمریکا سیاستمداران و شخصیتهای مشهور زیادی هستند که بهشدت مخالف دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا هستند. بسیاری از مردم آمریکا مخالف سیاست جنگطلبانه ترامپ هستند. همانطور که رسانههای بینالمللی در خبرها آوردهاند، مردم آمریکا در روزهای اخیر در بیش از 3200 مکان با برپایی راهپیمایی اعتراضی موسوم به «نه به پادشاهی» (NO KINGS) در تمامی 50 ایالت آمریکا با حکومت جنگطلب و استبدادی ترامپ مخالفت کردند. اما متأسفانه برخی ایرانیان خودفروخته و وطنفروش در کشورهای خارجی با بمباران وحشیانه ایران توسط آمریکا و اسرائیل ابراز خوشحالی میکنند. این مزدوران باید بدانند اینگونه رفتار آنها از حافظه تاریخی این ملت بزرگ فراموش نخواهد شد. در شرایطی که هنرمندان شاخص سینما و موسیقی آمریکا مانند رابرت دنیرو، جین فوندا، بروس اسپرینگستین، جون بایز، مگی راجرز، جیمی کیمل، جیمی لی کرتیس و دیگران و چهرههای مشهور دیگر مانند کشیش آل شارپتون و دادستان لتیشیا جیمز در تظاهرات «نه به پادشاهی» آمریکا شرکت فعال داشتند، اما برخی سلبریتیهای وطنفروش داخلی در سمت مردم فداکار ایران نایستادند که جای تعجب فراوان دارد.
امروز افکار جامعه جهانی نیز جنگ غیرقانونی و ظالمانه آمریکا صهیونی را تقبیح کرده و محکوم میکند. ترامپ از همه کشورهای اروپایی برای مقابله با ایران درخواست کمک کرد، اما آنها دست رد بر سینه ترامپ زدند. بهطور مثال نخست وزیر انگلیس گفته این جنگ مربوط به ما نیست و نیرویی برای حمله به ایران اعزام نخواهیم کرد. وزیر دفاع ایتالیا گفته: ایتالیا از این جنگ حمایت نکرده و در این تصمیم دخالتی نداشته است. وزیر دفاع اسپانیا نیز بیان کرده است: این جنگ غیرقانونی است و به آمریکا اجازه استفاده از پایگاهها و حریم هوایی خود را نمیدهیم. بنابراین، افکار جامعه جهانی علیه جنگطلبیهای ترامپ و نتانیاهو است.
هرگونه حمله به زیرساختهای آشکار غیرنظامی مانند تأسیسات برق، صنعتی، دانشگاهها، ساختمانهای فرهنگی، ورزشی، بیمارستانها، مراکز درمانی و مناطق مسکونی طبق قوانین بینالمللی بشردوستانه سازمان ملل ممنوع است و کنوانسیون چهارم ژنو (۱۹۴۹) و پروتکل الحاقی اول (۱۹۷۷)، کشورها را از هدف قرار دادن غیرنظامیان و زیرساختهای غیرنظامی منع میکنند. این شرمآور است که آمریکای جنایتکار و اسرائیل غاصب برخلاف قواعد و قوانین بینالملل و حقوق بشردوستانه مبادرت به حمله ددمنشانه به مرکز آموزشی و پژوهشی میکنند. دانشگاههای مختلفی مانند دانشگاه علم و صنعت، دانشگاه اصفهان، دانشگاه خلیج فارس بوشهر، پژوهشگاه ملی مهندسی ژنتیک و زیست فناوری و برخی دیگر مورد حمله دشمن زبون قرار گرفته و قداست علم و مراکز علمی شکسته شد. همه این حملات برای جلوگیری از پیشرفتهای علمی کشور انجام گرفته است که توسط هر انسان آزادهای تقبیح و محکوم میشود. تشکلها، کانونها و دانشگاههای مختلف این حملات ددمنشانه دشمن را به درستی طی بیانیههایی محکوم کردند. حمله به مراکز درمانی و بیمارستانی نیز از جمله جنایات جنگی است که در شمار خیانت روشن به بشریت شمرده میشود و در این مدت از سوی این دشمنان پلید رخ داده است.
معتقدم وظایف مراکز علمی و دانشگاهی تنها به زمان جنگ محدود نمیشود، اگر امروز کشور ما توانمندی موشکی دارد که جهانیان را در حیرت فرو برده است، در اثر تلاش جهادگونه نخبگان دانشگاهی بوده است. اگر امروز توانمندی پهبادی ما دشمن را زمینگیر کرده است در اثر تلاشها و دلسوزیهای دانشگاهیان بوده است. اگر پیشرفتهای دانش هستهای در ایران قابل تحمل برای برخی کشورها و قدرتهای استکباری نیست حاصل فعالیتهای پژوهشی و تلاشهای علمی نخبگان دانشگاهی ما بوده است. تاختن به دانشگاهیان و انتقادهای بیمحابا به آنها که دانشگاهیان در شرایط جنگی تأثیرگذاری ندارند، را منصفانه و خیرخواهانه نمیدانم. در عرصههای بینالمللی نیز تأثیرگذاری دانشگاهیان قابل انکار نیست، اگر دانشگاهیان تأثیرگذار نبودند، شاهد ترور دانشمندان هستهای و نظامی نبودیم و یا شاهد ترور شهید دکتر علی لاریجانی، استاد دانشگاه تهران و شخصیتهای نظیر او نبودیم. برخی از دانشگاهیان امروز هدف ترور و حذف توسط دشمن پلید هستند. جهانیان و دشمنان ما توانایی و تأثیرگذاری نخبگان دانشگاهی را به خوبی درک کردهاند، اما متأسفانه برخی افراد داخلی هنوز نتوانستند این تواناییها را در جهت پیشرفت کشور درک کنند. به باور من، همه این تلاشهای علمی و پژوهشی دانشگاهها و دانشگاهیان در جهت پیشرفت علمی کشور صرفاً در راستای مسئولیتپذیری اجتماعی نخبگان دانشگاهی بوده و هست. نخبگان دانشگاهی مهمترین سرمایههای ملی کشور هستند و نباید مورد بیمهری قرار بگیرند.
بیانیه الازهر در محکوم کردن اقدامات دفاعی ایران در مقابل تجاوز دشمن آمریکایی صهیونی جای تأسف دارد و ما این بیانیه را به شدت محکوم میکنیم، چون این بیانیه را هم ضدایرانی، هم ضداخلاقی و هم ضداسلامی میدانیم. الازهر به عنوان یک مرکز علمی اسلامی نباید بدون اشاره به تجاوز آمریکا و رژیم صهیونیستی مبادرت به بیانیه ضداسلامی کند. در شرایطی که اولاً منشور ملل متحد، مداخله در امور داخلی کشورها را ممنوع میکند. حمله تجاوزکارانه آمریکا و اسرائیل به ایران برخلاف قوانین بینالمللی صورت گرفته است؛ ثانیاً، دفاع از خود در مقابله حمله، براساس ماده ۵۱ منشور ملل متحد مجاز و مشروع است؛ علاوه بر آن علمای الازهر خیلی خوب میدانند که حمله تجاوزکارانه و پیشدستانه مطابق مبانی قرآنی، غیراخلاقی بوده و دفاع در مقابل آن نه تنها طبق آیات متعدد قرآن برای مسلمانان به رسمیت شناخته شده، بلکه وظیفه هر مسلمانی است که در قبال حمله ظالمانه از خود دفاع نماید. اسلام ترغیب به جنگ نمیکند اما دفاع در مقابل تجاوز را میستاید. آموزههای اسلام مردم را به زندگی صلحآمیز براساس خداباوری، عدالت و پاکی دعوت میکند. بنابراین، صلح در اسلام یک قانون اولیه و همیشگی است. حتی ماهیت جنگ در اسلام یک ماهیت دفاعی است نه تهاجمی، چون اصل در اسلام صلح و همزیستی مسالمتآمیز است نه تعارض، خشونت و جنگ. در آیات متعدد قرآن، خداوند فقط در موارد دفاع اجازه جنگ به مسلمانان داده است. بنابراین، جنگ در اسلام یک اصل ثانویه است نه یک اصل اولیه. خداوند متعال در آیه 39 سوره مبارکه حج میفرماید: «أُذِنَ لِلَّذِينَ يُقَاتَلُونَ بِأَنَّهُمْ ظُلِمُوا ۚ وَإِنَّ اللَّهَ عَلَىٰ نَصْرِهِمْ لَقَدِيرٌ».
الازهر به جای محکوم کردن متجاوزین که پرونده سیاهی در خاورمیانه دارند، ایران اسلامی را به ناحق محکوم میکند. الازهر به جای اینکه اسرائیل را که در غزه دست به نسلکشی زده و بیش از 72 هزار نفر را کشته و بیش از یک میلیون مردم لبنان را آواره کرده است، محکوم نماید دفاع مشروع ایران اسلامی نادیده گرفته، آن را سنّی زدایی دانسته است. علمای الازهر با این بیانیه ضداسلامی رسماً آب به آسیاب دشمنان قسمخورده جامعه اسلامی میریزند. بنابراین، این بیانیه به عنوان لکه ننگی بر تاریخ مرکز علمی اسلامی الازهر خواهد ماند.
وحدت، انسجام و یکپارچگی همه اقشار مختلف مردم همراه با حضور در صحنه تا امروزِ جنگ یکی از رموز مهم موفقیت ما بوده است. حضور، همدلی و همراهی فوقالعاده مردم به رزمندگان ما روحیه مضاعف میبخشد. صحنههایی در این رابطه مشاهده میشود که شاید در افسانهها نظیرش را نتوانیم ببینیم. بهطور نمونه اشاره میکنم به شیرزنی که پرچم ایران به دوش در خیابان به خبرنگار میگوید 7 نفر از اعضای خانوادهام در حمله دشمن به ساختمان مسکونی به شهادت رسیدند و من این پرچم را به دست گرفتم و آمدم به میدان تا بگویم هرگز اجازه نخواهم داد این پرچم بر زمین بیفتد. این حضور و همراهی همه مردم علیرغم دیدگاهها و سلیقههای فکری متفاوت با نیروهای مسلح و مسئولان ضامن پیروزی کشور خواهد بود. این روحیه استقامت و پایداری مردم کشور ما ریشه در ایمان و اعتقاد دینی آنها دارد. خداوند در آیه 7 سوره مبارکه محمد میفرماید: «یٰاَیُّهَا الَّذِیْنَ اٰمَنُوْا اِنْ تَنْصُرُوا اللّٰهَ یَنْصُرْكُمْ وَ یُثَبِّتْ اَقْدَامَكُمْ»؛ ای مسلمانان اگر خدا را یاری کنید او نیز یاریتان میکند و شما را ثابتقدم و استوار میسازد و نیز در آیه 160 سوره مبارکه آلعمران میفرماید: «إِن يَنصُرْكُمُ اللَّهُ فَلَا غَالِبَ لَكُمْ ۖ وَإِن يَخْذُلْكُمْ فَمَن ذَا الَّذِي يَنصُرُكُم مِّن بَعْدِهِ ۗ وَعَلَى اللَّهِ فَلْيَتَوَكَّلِ الْمُؤْمِنُونَ»؛ اگر خدا شما را یاری کند هیچ کس بر شما پیروز نخواهد شد.
ملتی که فرهنگ ایثار و شهادت دارد همواره پیروز است. چه بر دشمن غلبه یابند و چه در راه هدف و آرمان مقدس به شهادت برسند در هر دو صورت، پاداش عظیم الهی نصیب آنها خواهد شد. همین فرهنگ ایثار و شهادت بود که ملت ما توانست در هشت سال جنگ تحمیلی عراق علیه ایران علیرغم حمایتهای فراوان کشورهای استکباری جهان، از وطن و آرمان خود دفاع کردند و اجازه ندهد حتی یک وجب از خاک این کشور دست بیگانگان بیفتد. بنابراین، مردم ایران با اراده پولادین و ایمان راسخ به وعدههای الهی همچون کوهی استوار در مقابل دشمن زبون استقامت و تابآوری فراوان داشته و جلوههای زیبای ایثارگری را از خود به نمایش میگذارند. این رمز پیروزی ماست. مسئولان ما باید قدر این وحدت، انسجام، همدلی و همراهی مردم را بیش از پیش بدانند، مردم یکی از مهمترین سرمایههای ملی کشور هستند و انشاالله مسئولان بعد از پیروزی جنگ به مشارکت بیشتر مردم علیرغم اختلاف سلیقه فکری در حاکمیت اهتمام ورزند و به مطالبات و خواستههای به حق و مشروع آنها به گونهای توجه کنند که در شأن یک ملت بزرگ و وفادار است.
اکنون که یک ماه از شروع جنگ ظالمانه و غیرقانونی آمریکای جنایتکار و اسرائیل غاصب علیه ملت بزرگ ایران میگذرد و بهتر از روزهای گذشته میتوان درباره آن ارزیابی داشت. دو قدرت اتمی برتر دنیا در اولین روزهای جنگ با همه داشتههای تسلیحاتی خود با بمباران همهجانبه کشور و ترور شخصیتهای رده اول کشور خصوصاً رهبر معظم ایران اقدام کردند، به امید آنکه به فروپاشی نظام منجر خواهد شد، اما دیدند که نه تنها چنین نشد، بلکه هیچ خللی در اداره کشور و مدیریت دفاع از کشور رخ نداده است، امروز همه _ دوست و دشمن _ اذعان دارند که دست برتر در جنگ را ایران داراست. به باور من، جایگاه بینالمللی ایران امروز قدرتمندتر از گذشته است. آمریکا در باتلاق خلیج فارس چنان زمینگیر شده که هرچه تلاش میکند بیشتر در این باتلاق فرو میرود. هر روز شاهد عقبنشینیهای شرمآور و رسواییهای بیشتر از ناحیه آمریکا هستیم. قبل از شروع جنگ آمریکا با آوردن ناوهای غولپیکر خود مانند آبراهام لینکلن و جرالد فورد درصدد ایجاد رعب و وحشت مردم ما بود، اما امروز با اصابت قرار گرفتن بزرگترین ناوهای دنیا توسط سلحشوران نیروی دریایی ایران، مفتضحانه از منطقه گریختند. امروز دنیا شاهد این است که ابهت و هیمنه آمریکا در سطح بینالمللی فرو ریخته است. تنگه هرمز امروز توسط ایران کنترل و مدیریت میشود، آمریکا و کشورهای متخاصم جرأت نزدیک شدن به این تنگه را ندارند. بسیاری از کارشناسان نظامی، تحلیلگران سیاسی معتقدند ایران با در دست گرفتن کنترل تنگه هرمز به یک قدرت بزرگ بینالمللی جدید تبدیل خواهد شد و اقتصاد و تجارت جهانی تحت تأثیر تصمیمات خود قرار خواهد داد. اینها همه موفقیتها و پیروزیهایی است که تاکنون ملت بزرگ ایران به دست آورده است و مصداق بارز آیه 7 سوره شریفه محمد است که فرمود: «یٰاَیُّهَا الَّذِیْنَ اٰمَنُوْا اِنْ تَنْصُرُوا اللّٰهَ یَنْصُرْكُمْ وَ یُثَبِّتْ اَقْدَامَكُمْ»، بنابراین، به حول و قوه الهی با فداکاری، رشادت، حماسه آفرینی و اقتدار نیروهای مسلح و با همدلی، همراهی و حمایت تمام قد همه اقشار مختلف مردم تحت هدایت رهبر معظم انقلاب، پیروزی از آنِ ملت بزرگ ایران خواهد بود و انشاالله برگ زرین دیگری بر افتخارات ایران عزیز افزوده خواهد شد.
انتهای پیام