محوریت بنیادین این مراسم، تأکید بر یک اصل اساسی در دنیای معاصر بود: «پیروزی در میدانهای فیزیکی و نظامی، بدون تسلط بر میدان روایتها و افکار عمومی، ابتر و ناتمام خواهد ماند.»
در ابتدای این مراسم، علی رمضانی، مدیر مجموعه باغ کتاب تهران ضمن خوشآمدگویی به فرهیختگان و اعضای هیئت علمی حاضر در نشست، به تشریح رسالت و فلسفه وجودی این مجموعه فرهنگی پرداخت و با ارجاع به ریشههای تاریخی تأسیس این نهاد و تأکیدات سال ۱۳۸۲ مبنی بر لزوم ایجاد فضایی دائمی برای دسترسی جامعه به کتاب، سخنان خود را آغاز کرد.
رمضانی در توصیف روند شکلگیری این مجموعه بزرگ، گفت: ایدهای که در سال ۱۳۸۲ شکل گرفت، در سال ۱۳۹۶ به بار نشست تا مجموعهای پدید آید که با ترکیب فرهنگ، هنر، علم، فناوری و فراغت، در سطح غرب آسیا بینظیر و در جهان کمنظیر باشد.
وی با اشاره به استقبال چشمگیر شهروندان تهرانی و مسافران سایر استانها از رویداد «اردیبهشت کتاب»، این حضور پررنگ را گواهی بر عطش جامعه برای فضاهای سالم فرهنگی خواند و در ادامه بر ضرورت مکتوبسازی و علمی کردن تجارب ملی تأکید کرد.
مدیر باغ کتاب تهران با بیان یک قاعده مهم تاریخی، اظهار کرد: اگر تجربههای یک ملت به زبان علمی ترجمه نشود و در قالبهای شناختهشده جهانی تدوین نگردد، آن تجربه در تاریخ ثبت نخواهد شد و به پشتوانهای برای نسلهای آینده بدل نمیگردد.
وی در پایان سخنانش، سرعت عمل و دقت پژوهشگاه علوم انسانی در تدوین این اثر را قابلستایش دانست و ابراز امیدواری کرد: امیدواریم این حرکت ارزشمند، فتح بابی برای حضور مستمر و پررنگتر اهل فکر و اندیشه در عرصهها و حوزههای عمومی باشد.
بخش بعدی این نشست به سخنرانی موسی نجفی، رئیس پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی اختصاص داشت؛ وی شکلگیری کتاب «روایت اول» را نتیجه دغدغهمندی و واکنش سریع و خودجوش اعضای این پژوهشگاه نسبت به رویدادهای موسوم به «جنگ رمضان» دانست و بر اهمیت غیر قابل انکار اتصال نهادهای آکادمیک با مسائل روز جامعه صحه گذاشت.
نجفی با موشکافی ابعاد مختلف «جنگ ترکیبی»، عرصه رسانه و روایتگری را خط مقدم این نبرد توصیف کرد و در خصوص دلیل نامگذاری این اثر، گفت: نام این کتاب را «روایت اول» نهادیم تا تأکید کنیم که در کارزار رسانهای و فکری، ما باید پیش از بیگانگان، قرائت خود را از حوادث ارائه دهیم. این کتاب تلاشی است برای برقراری یک نسبت منطقی میان سه ضلع کلیدی، یعنی اسلام، ایران و انقلاب.
رئیس پژوهشگاه علوم انسانی در ادامه به تحلیل آرایش نیروها در فضای فکری امروز پرداخت و از تقابل دو جبهه متمایز سخن به میان آورد و در این باره، تصریح کرد: مثلث هویتبخشِ «اسلام، ایران و انقلاب» امروز در برابر مثلث شومی قرار گرفته است که اضلاع آن را استکبار، ارتجاع منطقه و خودباختگان داخلی تشکیل میدهند.
وی با اشاره به تکنیکهای جنگ روانی دشمن، افزود: تلاش جبهه مقابل بر این است که با پمپاژ ناامیدی، ملت ایران را در دوره افول نشان دهد، در حالی که ما قویاً معتقدیم ایران در دوره بلوغ خود به سر میبرد. تفاوت این دو دیدگاه، تفاوت میان خدمت و خیانت است؛ چرا که اگر ملتی خود را در سراشیبی افول بپندارد، ناخودآگاه در مسیر خیانت به منافع ملی قرار میگیرد، اما حس بلوغ، موتور محرک خدمت و پیشرفت است.
نجفی سخنان خود را با اشاره به دستاوردهای اخیر کشور در عرصه بینالملل به پایان رساند و گفت: ما پژوهشگران مفتخریم که تحقیر غرب در برابر اراده ایرانی را به ثبت رساندیم و در این اثر نشان دادیم که ایران همچنان در تاریخ پیشرو و اول است.
حمیدرضا حاجیبابایی، نایبرئیس مجلس شورای اسلامی، بهعنوان سخنران ویژه این آیین، پشت تریبون قرار گرفت. وی ضمن ادای احترام به مقام شامخ شهدا، حضور در محفل اندیشمندان را غنیمت شمرد و شاکله اصلی سخنان خود را بر جایگاه ژئوپلیتیک ایران در نظم نوین جهانی و رسالت تاریخی ملت بنا کرد.
وی با استفاده از تعابیر قرآنی، جایگاه ملت ایران را جایگاهی برگزیده توصیف و اظهار کرد: ملتی که مبعوث میشود، یعنی دارای ویژگیهای ممتازی است که خداوند مسئولیت سنگینی بر دوش آن نهاده است. این وجدان عمومی ملت ایران، با تمام تنوع دیدگاهها و سلایق، همواره در یک مسیر واحد که همان عزت و شرف ملی است، حرکت میکند.
نایبرئیس مجلس با استناد به گزارشهای راهبردی اندیشکدههای غربی در سالهای گذشته، به اعتراف دشمنان نسبت به قدرت روزافزون ایران اشاره کرد و گفت: پژوهشگران به سران غرب هشدار داده بودند که ایران در آستانه یک جهش بزرگ قرار دارد و اگر این جهش رخ دهد، ایران به یک ابرقدرت بلامنازع تبدیل خواهد شد. امروزه دیگر بحث بر سر حذف ایران یا پاک کردن صورت مسئله نیست، بلکه چالش اصلی دنیا این است که چگونه باید با ایرانِ ابرقدرت کنار آمد.
حاجیبابایی راز این اقتدار را در ترکیب سه عنصر حیاتی دانست و افزود: سه عامل «تمدن چندهزارساله، پیوند عمیق با اسلام ناب و هوش سرشار ایرانی» زیربنای این قدرت هستند. دشمنان ما تنها با یک نظام سیاسی مخالف نیستند، بلکه با موجودیت «ایران بزرگ» عناد دارند، زیرا این کشور تنها سد مستحکم در برابر زیادهخواهیهای استعمارگران در منطقه است.
بخش حائز اهمیت دیگری از بیانات حاجیبابایی، به ضرورت بازنگری در ساختارهای علمی کشور و تطبیق آنها با جایگاه جدید جهانی ایران اختصاص داشت؛ وی با تأکید بر لزوم بهروزرسانی متون آموزشی، بیان کرد: ما امروز یک ابرقدرت هستیم و باید مطابق با استانداردهای یک ابرقدرت بیندیشیم، درس بدهیم و سخن بگوییم. دانشگاههای ما باید ویترین و تجلیگاه اقتدار ملی باشند.
وی با یادآوری هشدارهای قرآن کریم در خصوص شایعهپراکنان و جنگ روانی، به تشریح وضعیت نبرد در دنیای مدرن پرداخت و گفت: امروزه جنگ در لولههای آزمایشگاهی و صفحات موبایلها جریان دارد. خبر آلوده مانند آب آلوده، روان جامعه را هدف قرار میدهد. در این فضا، نقش اساتید دانشگاه، نویسندگان و اصحاب رسانه، کمتر از فرماندهان نظامی در خط مقدم نیست. اگر موشکی شلیک میشود، عقبه و پشتوانه آن باید در کتابها و روایتهای ما تثبیت شود.
حاجیبابایی در تکمیل این بخش از سخنانش، نگارش کتاب و روایتگری را یک فریضه دانست و تصریح کرد: روایتگری از عظمت ملت ایران، وظیفهای شرعی و ملی است و ما نباید اجازه دهیم اساتید دانشگاههای غربی در توصیف شکوه این ملت، از نخبگان و دانشمندان داخلی ما پیشی بگیرند.
نایب رئیس مجلس در پایان سخنان خود، بر مسئله اتحاد و انسجام داخلی تمرکز کرد؛ وی با بیان اینکه اختلافسلیقه در امور اجرایی طبیعی است، اما بر سر منافع ملی اختلافی وجود ندارد، گفت: بعید میدانم ایرانیِ باشرفی پیدا شود که قلباً راضی به تسلط بیگانگان بر این خاک باشد. ملت ما در بزنگاههای حساس تاریخی نشان دادهاند که علیرغم تمام گلایهها و کاستیها، مقتدرانه پای هویت و امنیت خود میایستند.
وی با قدردانی ویژه از مؤلفان کتاب «روایت اول»، این اثر را سندی ماندگار خواند و افزود: دوران افول قدرتهای مداخلهگر غربی فرا رسیده است و آنها چارهای جز پذیرش واقعیتِ ایران مقتدر ندارند. این کتاب گامی بلند در مسیر تثبیت پیروزیهای میدانی در حافظه تاریخی جهان است.
مراسم رونمایی از «روایت اول»، فراتر از یک رویداد تشریفاتی، بهمثابه یک بیانیه علمی در پاسداشت مقاومت و خردورزی ایرانیان بود. در بخش پایانی برنامه، با حضور مقامات و مؤلفان، از نسخه فیزیکی این کتاب پردهبرداری شد؛ اثری که پاسخی درخور به نیاز جامعه برای درک بدونواسطه و بومی از رخدادهای زمانه است.
این رویداد اثبات کرد که نهادهایی چون باغ کتاب تهران میتوانند از کارکرد صرفاً تجاری خارج شده و به پایگاهی راهبردی برای دفاع از مرزهای هویتی بدل شوند. این نشست پربار با ذکر صلوات حاضرین برای شادی ارواح طیبه شهدا و دعای خیر برای سربلندی روزافزون ایران عزیز خاتمه یافت. «روایت اول» اکنون دعوتی است از تمام صاحبان اندیشه تا با سلاح قلم، تصویرگر اقتدار و شکوه ایران در عصر جدید باشند.
انتهای پیام