به بهانه زادروز «شعبان صیاد»
به گزارش ایکنا به نقل از صدی البلد، وزارت اوقاف مصر دیروز، 29 شهریور(20 سپتامبر 2026) زادروز شیخ «شعبان عبدالعزیز اسماعیل الصیاد»، قاری فقید مصری را گرامی داشت؛ قاری برجسته‌ای از مکتب تلاوت قرآن مصر که به واسطه کارنامه درخشان خود در عرصه‌های تلاوت و فعالیت‌های تبلیغی ـ دینی متمایز بود و صدای گیرا و اجرای ممتاز او نقش به سزایی در ترویج سبک تلاوت مصری، در داخل و خارج از مصر ایفا کرد.
این وزارتخانه با مرور زندگی شعبان صیاد آورده است: شیخ شعبان صیاد در ۲۰ سپتامبر ۱۹۴۰ در روستای «صراوه» —واقع در بخش «اشمون» از استان «منوفیه» مصر متولد شد و در خانواده‌ای قرآنی پرورش یافت.
پدرش از صوتی زیبا برخوردار بود که در مناسبت‌ها و تلاوت‌های سحرگاهی شهرت داشت و یادآور صدای شیخ محمد رفعت بود. اگرچه پدر در اوایل دهه ۱۹۴۰ برای همکاری با رادیو مصر اقدام کرده بود، اما در سال 1944 میلادی در همان روزی که نامه دعوت رادیو به دستش رسید، درگذشت؛ پس از او، فرزندش راه و میراث قرآنی وی را تداوم بخشید.
شیخ شعبان الصیاد در مکتب‌خانه (مدرسه سنتی آموزش قرآن) «شیخه زینب» حضور یافت و در هفت‌سالگی، حفظ کل قرآن را به پایان رساند. سپس در یک مؤسسه آموزشی دینی در مقطع ابتدایی ثبت‌نام کرد؛ جایی که استعداد صوتی او خیلی زود آشکار شد و معلمانش از او می‌خواستند آیاتی از قرآن را برای هم‌کلاسی‌هایش تلاوت کند.
آوازه او در زادگاهش پیچید و کم‌کم اجرای آغازینِ مراسم‌های آن مؤسسه را بر عهده گرفت. او از دوازده‌سالگی، به واسطه صوت زیبا و تسلطش بر فن تلاوت، با دعوت در محافل عمومی نیز به اجرای برنامه می‌پرداخت.
وی تحصیلات خود را در مؤسسه دینی شهر «منوف» در استان منوفیه به پایان رساند و سپس در دانشگاه الازهر، در دانشکده اصول دین گروه عقاید و فلسفه مشغول به تحصیل و در سال ۱۹۶۶ فارغ‌التحصیل شد.
او پیش از انتقال به مؤسسه دینی «باجور» و دبیرستان«منوف»، به عنوان معلم در مؤسسه دینی «سمنود» استان غربیه فعالیت می‌کرد. تدریس قرآن کریم، تفسیر و حدیث از جمله وظایف آموزشی او بود.
شعبان الصیاد در دوران تحصیل خود، اوقاتی را در صحن الازهر سپری می‌کرد. ماجرایی به‌یادماندنی در ارتباط با قاری برجسته و نامدار، شیخ مصطفی اسماعیل، برای او رقم خورد؛ شیخ یک‌بار او را در حالی دید که کتاب درسیِ درسی را که قرار بود صبح روز بعد در آن امتحان دهد، در آغوش گرفته و به خواب رفته بود. شیخ خطاب به اطرافیانش گفت: «به این جوان که پیش روی شما خوابیده است بنگرید؛ او آینده‌ای درخشان در عرصه تلاوت قرآن دارد.» مصطفی اسماعیل در موقعیتی دیگر نیز استعداد او را ستود و به او گفت: «تو مرا به یاد دوران جوانی خودم می‌اندازی.»
شیخ شعبان در سال ۱۹۶۶ مدرک کارشناسی خود را با درجه «بسیار خوب» دریافت کرد و برای تصدی یک سمت دانشگاهی نامزد شد؛ اما او این پیشنهاد را نپذیرفت، زیرا بیم آن داشت که مشغله‌های دانشگاهی مانع از انجام رسالت محبوبش، یعنی تلاوت قرآن شود. بنابراین به عنوان معلم در مؤسسه الازهری «سمنّود» و سپس «مؤسسه باجور» مشغول به کار شد و پس از آن به وزارت اوقاف پیوست و سرانجام به مقام معاونت این وزارتخانه ارتقا یافت.
وی در مسیر شغلی خود ارتقا یافت و ابتدا به عنوان ناظر علوم قرآنی و سپس ناظر ارشد منصوب شد؛ پس از آن به اداره اوقاف «شبین‌الکوم» وابسته به وزارت اوقاف مصر منتقل شد و سرانجام به مقام معاونت وزارت اوقاف نائل آمد.
هم‌زمان با گسترش شهرت او در سراسر کشور، شیخ شعبان الصیاد برای آزمون رادیو مصر اقدام کرد؛ او با موفقیت این آزمون‌ها را پشت سر گذاشت و در سال ۱۹۷۵ رسماً به عنوان قاری قرآن در رادیو مصر به کار گرفته شد.
دوران فعالیت حرفه‌ای او به عنوان قاری قرآن، شهرتی گسترده برایش به ارمغان آورد؛ از جمله رویدادهای برجسته، انتخاب او به عنوان نخستین قاری برای تلاوت آیاتی از قرآن کریم در مسجد «قنطره شرق» در استان سینا در حضور انور سادات، رئیس‌جمهور فقید مصر پس از بازپس‌گیری این منطقه توسط مصر بود.
او همچنین مهمان همیشگی برنامه‌های رادیویی گوناگونی همچون برنامه سالانه رادیو، « صوت العرب: صدای عرب» و رادیو قرآن کریم بود.
شیخ شعبان صیاد در ماه مبارک رمضان برای اجرای تلاوت‌های قرآنی به کشورهای متعدد عربی، اسلامی و دیگر نقاط جهان سفر کرد. وی همچنین در هیئت‌های داوری مسابقات قرآنی در چندین کشور حضور یافت و جوایز، نشان‌های افتخار و لوح‌های تقدیر بسیاری دریافت کرد که از آن جمله می‌توان به تجلیل ویژه در کشور برونئی اشاره کرد.
تلاوت‌ها، فایل‌های صوتی و محافل قرآنی او مورد توجه چشمگیر روزنامه‌ها و مجلات مصری قرار گرفت و آن‌ها به پوشش خبری فعالیت‌ها و سبک اجرایش پرداختند. او تا زمان بیماری‌اش در سال ۱۹۹۴، به خدمت صادقانه در عرصه تلاوت قرآن ادامه داد.
شیخ شعبان صیاد در سحرگاه نخستین روز ماه شوال یعنی عید سعید فطر سال ۱۴۱۹ هجری قمری (۲۹ ژانویه ۱۹۹۸) در زادگاهش دار فانی را وداع گفت. پیکر او در آرامگاه خانوادگی به خاک سپرده شد و جمع زیادی از همشهریان و دوستدارانش در مراسم تشییع او حضور یافتند.
به همین مناسبت پیام‌های تسلیتی از سوی نخست‌وزیر و نیز شماری از وزرا و مقامات عالی‌رتبه دولتی منتشر و ارسال شد.
وزارت اوقاف مصر همچنین اعلام کرد: «این وزارتخانه هم‌زمان با سالروز ولادت شیخ شعبان صیاد، بر افتخار خود به بزرگان مکتب تلاوت قرآن مصر تأکید می‌ورزد؛ بزرگانی که پیام قرآن را با طنین صدای خویش و اجرای هنرمندانه ابلاغ کردند، در ترویج سبک تلاوت مصری در داخل و خارج از این کشور نقش به سزایی ایفا و جایگاه این مکتب را در سراسر جهان اسلام تثبیت کردند.
از خداوند متعال مسئلت داریم که رحمت واسعه خویش را شامل حال شیخ شعبان الصیاد گرداند و او را در قبال خدماتش به کتاب خدای متعال، پاداشی فراوان عطا فرماید».
مطالب مرتبط
