مقاومت یمن تجلی پیوند قدرت، ایمان و هویت اصیل اسلامی است

سیداحمد عبدالملک، فعال رسانه‌ای و مجری یمنی برنامه «الوعد الصادق» شبکه جهانی الکوثر، چهره‌ای است که توانسته تصویری متفاوت از یمن و مردمش به مخاطبان فارسی‌زبان و عرب‌زبان ارائه دهد. او با لباس سنتی یمنی و خنجر مشهور «جنبیه» بر کمر، در برنامه‌ای زنده حاضر می‌شود که به تحلیل تحولات منطقه و محور مقاومت می‌پردازد. عبدالملک نه فقط یک مجری، بلکه صدای مردمی است که سال‌ها تحت محاصره، تجاوز و تحریم بوده‌اند، اما همچنان بر هویت ایمانی، وحدت اسلامی و عشق به پیامبر اکرم(ص) پای می‌فشارند.

سیداحمد عبدالملک در گفت‌وگوی اختصاصی با ایکنا که با هماهنگی روابط عمومی شبکه الکوثر تهیه شده است، تصویری جامع از یمن امروز ارائه می‌دهد؛ سرزمینی که ریشه در تمدن سبأ دارد، اما امروز با تکیه بر ایمان، هویت و مسیر قرآنی، در برابر بزرگترین چالش‌های منطقه ایستاده است. از لباس سنتی و جنبیه تا میدان‌های میلیونی «لبیک یا رسول‌الله»، و از وحدت مذهبی در مساجد تا حمایت از فلسطین، همه و همه حکایت از مردمی دارد که کرامت خود را با هیچ چیز معاوضه نمی‌کنند.

مشروح این گفت‌وگو را در ادامه می‌خوانید:

ایکنا ـ شما بارها تأکید کرده‌اید که «البأس الیمنی»(قدرت یمنی) فقط یک شعار نیست، بلکه حقیقتی است که در میدان شکل گرفته است. برای مخاطبی که یمن را تنها از پشت تصاویر جنگ و محاصره می‌شناسد، این «قدرت یمنی» از کجا سرچشمه می‌گیرد و پشت این لباس سنتی و خنجر جنبیه، چه سرمایه معنوی و تاریخی‌ای نهفته است که شما را در برابر فشارها این‌چنین استوار نگه داشته است؟

وقتی از «البأس الیمنی» سخن می‌گوییم، از یک شعار گذرا یا رفتارهایی که هیچ نسبتی با واقعیت ندارند حرف نمی‌زنیم؛ بلکه از حقیقتی سخن می‌گوییم که در تاریخ و تمدن یمن ریشه دوانده، چالش‌ها آن را صیقل داده و ایمان و اعتزاز به هویت و کرامت آن را در برابر همه سختی‌ها استوار کرده است.

یمن سرزمین تمدن و تاریخ از هزاران سال پیش است. از برجسته‌ترین نشانه‌های عظمت آن، پادشاهی سبأ است که قرآن کریم از آن یاد کرده و نمونه‌ای از تمدن و قدرت بوده است؛ تا آنجا که هدهد به سلیمان(علیه‌السلام) درباره مردمانش گفت: «إِنِّی وَجَدتُّ امْرَأَةً تَمْلِکُهُمْ وَأُوتِیَتْ مِن کُلِّ شَیْءٍ وَلَهَا عَرْشٌ عَظِیمٌ». همچنین درباره قوم سبأ آمده است: «لَقَدْ کَانَ لِسَبَإٍ فِی مَسْکَنِهِمْ آیَةٌ». و ده‌ها پادشاهی که در سرزمین یمن وجود داشته‌اند، و قوم تُبّع را از یاد نمی‌بریم که آیات بسیاری از این امر سخن گفته‌اند.

این تاریخ به ما اعتزاز به هویت، فرهنگ و تعلق‌مان به «یمن سعید» می‌بخشد، اما همزمان مسئولیت حفظ ارزش‌ها و تمدن‌مان را نیز بر دوش ما می‌گذارد. از اینجا می‌گوییم: ما اهل یمن، «اولو قوة و اولو بأس شدید» هستیم، همان‌گونه که در قرآن کریم بر زبان قوم بلقیس آمده است: «قَالُوا نَحْنُ أُولُو قُوَّةٍ وَأُولُو بَأْسٍ شَدِیدٍ».

این قدرت تنها از شجاعت سرچشمه نمی‌گیرد، بلکه از ایمان به خدا، از آگاهی و بصیرت، و از تمسک به مسیر قرآنی که معانی مسئولیت، ثبات و اعتزاز به هویت را در میان مردم یمن تقویت کرده است. انسان قوی تنها کسی نیست که ابزار قدرت را در اختیار دارد، بلکه کسی است که اراده صمود دارد و تحت فشارها کرامت خود را رها نمی‌کند و با همه اسبابی که او را به مقاومت و پیروزی می‌رساند، عمل می‌کند، هرچند امکاناتش کمتر باشد.

اما لباس یمنی و جنبیه، بخشی از هویت و میراث ماست و نمادی از اعتزاز به تاریخ و اصالت است. پیشتر شناخته شده بود که سلاح زینت مردان است و نسل‌ها در یمن آن را پوشیده و حفظ کرده‌اند. ارزش آن با حکمت، مروت و احترام به دیگران کامل می‌شود و بخشی از مقابله با فرهنگ غربی تحمیلی بر کشورهای ماست.

ایکنا ـ در دنیای امروز که فرهنگ‌های بومی در حال فراموشی‌اند، آداب و رسوم یمنی چگونه به انسجام اجتماعی و مقاومت فرهنگی مردم کمک می‌کند؟ آیا نسل جوان یمنی هنوز با این سنت‌ها پیوند دارد؟

درباره عادات و سنت‌های یمن، باید گفت که این‌ها تنها مظاهر اجتماعی نیستند، بلکه بخشی اصیل از هویتی هستند که انسجام جامعه را حفظ می‌کنند و نسل‌ها را به تاریخ و ریشه‌هایشان پیوند می‌دهند.

وقتی از لباس سنتی یمنی و جنبیه، و از پذیرایی از مهمان با بخور و عطر و قهوه سخن می‌گوییم، از فرهنگی سخن می‌گوییم که بر کرم، مروت، احترام به بزرگ‌تر، صله رحم و تکافل اجتماعی استوار است.

شاید عید از برجسته‌ترین مظاهر این هویت باشد؛ عید تنها مناسبت شادی نیست، بلکه فرصتی برای صله ارحام، اصلاح ذات‌البین و تجدید روابط خانوادگی است، خصوصاً در شرایط سختی که یمن از آن گذر کرده است؛ جنگ و محاصره.

همچنین مجالس اجتماعی که در بسیاری از محیط‌ها فضایی برای گفت‌وگو، تبادل نظر و حل اختلافات هستند. با این حال، حفظ میراث به معنای چنگ زدن به هر عادتی بدون بازنگری نیست، بلکه حفظ ارزش‌های مثبت و توسعه آنچه نیاز به ترویج دارد است.

اما جوانان یمنی همچنان قادرند این هویت را به آینده منتقل کنند، از طریق خانواده، مدرسه، رسانه و شبکه‌های اجتماعی، و ارائه میراث با شیوه‌های روز که آن را به نسل‌های جدید نزدیک کند.

ما ایمان داریم مردمی که ریشه‌های خود را می‌شناسند و به تاریخ خود اعتزاز دارند، می‌توانند به روی جهان گشوده شوند بدون اینکه هویت خود را از دست بدهند؛ هویت دیواری نیست که ما را از دیگران جدا کند، بلکه ریشه‌هایی است که در تعامل با جهان به ما ثبات می‌بخشد.

ایکنا ـ شما در برنامه‌هایتان بارها بر وحدت امت اسلامی تأکید کرده‌اید و آن را نه فقط یک توصیه دینی، بلکه یک ضرورت راهبردی برای بقای امت دانسته‌اید. یمن امروز به‌عنوان «هسته همگرایی اسلامی» شناخته می‌شود؛ اما در جهانی که اختلافات مذهبی و سیاسی گاه به جان هم می‌افتد، چگونه می‌توان این وحدت را عملی کرد و تجربه یمن در «وحدت ساحات» با محور مقاومت چه درس‌هایی برای سایر جوامع اسلامی دارد؟ 

وقتی از وحدت اسلامی در یمن سخن می‌گوییم، از یک تجربه اجتماعی سخن می‌گوییم که سال‌های طولانی آن را زیسته‌ایم؛ جایی که پیروان مذاهب مختلف در مساجد گرد هم می‌آمدند و در فضایی از تعایش و احترام متقابل نماز می‌خواندند. هر مذهبی حلقه‌های علمی خود را داشت که پیروانش در آن اعتقادات خود را می‌آموختند، بدون اینکه این امر مانع گفت‌وگو و ارتباط میان همه شود. اسلام جامع بود و مشترکات بزرگ‌تر از همه اختلافات.

اما قدرت‌های خارجی، در رأس آن‌ها بریتانیا و آمریکا، تلاش کردند از طریق سیاست‌هایی مبتنی بر «تفرقه بینداز و حکومت کن» اختلافات را سرمایه‌گذاری کرده و شکاف‌ها را تغذیه کنند، خصوصاً با رشد پروژه‌های سیاسی و فکری که در پی ایجاد شکاف در جامعه یمن بودند. اما آگاهی مردمی و تلاش‌هایی که در صحنه یمن برای مقابله با گفتمان فرقه‌گرایی صورت گرفت، به کاهش تلاش‌ها برای تبدیل اختلاف مذهبی به درگیری میان فرزندان یک ملت کمک کرد.

این معنا به‌وضوح در موضع یمن نسبت به قضیه فلسطین برجسته شد؛ مشارکت در نصرت فلسطین ثابت کرد که قضیه جامع قادر است از بسیاری از حساسیت‌ها و انقسامات فراتر رود و فرزندان یمن، با اختلاف مذاهب و تعلقاتشان، می‌توانند حول یک موضع واحد گرد آیند، آنگاه که مسئله نصرت مظلومان و دفاع از قضایای عادلانه باشد.

از اینجا، تجربه یمن درس مهمی به امت ارائه می‌دهد: اختلاف نباید به دشمنی تبدیل شود و تنوع مذهبی مانع تعایش و کار مشترک نیست.

به جای اینکه انرژی‌هایمان را در درگیری‌های داخلی که به دشمنانمان خدمت می‌کند هدر دهیم، باید تلاش‌هایمان به سوی قضایای بزرگ، در رأس آن‌ها فلسطین، معطوف شود.

وحدت اسلامی به معنای تطابق در همه آراء نیست، بلکه به معنای احترام به اختلافاتمان، تمسک به مشترکاتمان و همکاری در آنچه بر آن اتفاق داریم است. امتی که اختلافاتش را بزرگ‌تر از قضایای عادلانه‌اش کند، از درون ضعیف می‌شود؛ اما امتی که فلسطین، کرامت و رد ظلم آن را گرد هم آورد، تواناتر است بر مواجهه با چالش‌ها و ساختن آینده‌اش.

ایکنا ـ تاریخ یمن گواهی می‌دهد که این سرزمین از دیرباز مهد عشق و وفاداری به پیامبر اکرم(ص) و خاندان پاکش بوده است. از نقش «اوس و خزرج» یمنی‌الاصل در یاری رساندن به پیامبر در مدینه، تا امروز که میلیون‌ها یمنی با وجود بمباران و محاصره، در میدان‌های «لبیک یا رسول‌الله» حاضر می‌شوند. آیا این عشق و علاقه یک احساس مذهبی است یا ریشه در یک پیوند تاریخی و تمدنی عمیق دارد و این عشق چگونه می‌تواند به یک الگوی عملی برای وحدت و مقاومت امت اسلامی تبدیل شود؟

وقتی از عشق مردم ما در یمن به رسول خدا(ص) سخن می‌گوییم، از محبتی سخن می‌گوییم که در وجدان ملت ما ریشه دوانده است. جهان بر این عشق گواهی می‌دهد؛ از طریق جمعیت‌های میلیونی، راهپیمایی‌ها و مناسبت‌هایی که در همه میدان‌های یمن به مناسبت سالگرد میلاد بهترین بشر برگزار می‌کنیم.

وقتی در این مناسبت‌ها بیرون می‌آییم، از سر عشق، شوق و وفاداری به نبی اکرم(ص) و تمسک به راه او و یادآوری امت به ارزش‌های رحمت، عدالت، کرامت و اخلاق که او آورده است، حرکت می‌کنیم. می‌بینید که میدان‌ها و خیابان‌ها به رنگ سبز درمی‌آیند و سالگرد میلادالنبی(ص) به مناسبتی تبدیل می‌شود که مردم در خانه‌ها و جامعه‌شان آن را تجربه می‌کنند و فعالیت‌های آن از ابتدای ماه ربیع‌الاول تا روز میلاد و پس از آن ادامه دارد.

این عشق پدیده‌ای سطحی یا صرفاً جشن نیست، بلکه امتداد رابطه‌ای تاریخی میان یمن و اسلام است. از آغاز دعوت اسلامی، فرزندان یمن در نصرت اسلام و ساخت جامعه اسلامی حضور داشتند. در تاریخ اسلام نقش قبایل یمنی متعدد، در رأس آن‌ها اوس و خزرج، در نصرت رسول خدا(ص) و دفاع از رسالت او آمده است.

ما ایمان داریم که محبت پیامبر تنها با کثرت شعارها و تصاویر سنجیده نمی‌شود، بلکه با میزان تمسک به اخلاق او، اقتدا به سیره‌اش، صدق و امانت، رحمت و عدالت، و ایستادگی در کنار مظلومان سنجیده می‌شود. مناسبت‌ها باید ایستگاهی برای تجدید عهد با رسول خدا(ص) و تبدیل این محبت به رفتار و مواضع عملی در زندگی ما باشند.

بنابراین می‌بینیم که احیای این یادبود توسط مردم یمن، پیامی فراتر از مرزهای خود دارد. این پیام، دعوت امت به بازگشت به ارزش‌های محمدی، تقویت وحدتش، مواجهه با ظلم و استکبار، و نصرت مستضعفان، در رأس آن‌ها مردم فلسطین است.

ایکنا ـ شما بارها تصریح کرده‌اید که حمایت یمن از فلسطین تا تحقق پیروزی ادامه خواهد داشت و معادله «محاصره در برابر محاصره، فرودگاه در برابر فرودگاه، ضربه در برابر ضربه» را تنها یک شعار نمی‌دانید، بلکه منطق بازدارندگی یمنی می‌خوانید. اما این حمایت برای مردمی که خود سال‌ها تحت محاصره و جنگ بوده‌اند، هزینه‌های سنگینی داشته است. چگونه این انتخاب راهبردی را برای افکار عمومی یمن توجیه می‌کنید؟ و به نظر شما، آینده محور مقاومت با محوریت یمن و فلسطین به کجا خواهد رسید. آیا ما در آستانه یک نظم جدید منطقه‌ای هستیم که در آن «وحدت ساحات» به یک واقعیت نهادی تبدیل می‌شود؟

درباره حمایت یمن از قضیه فلسطین و اینکه آیا این موضع بر واقعیت و آینده یمن تأثیر می‌گذارد، معتقدم حقیقت این است که مردم یمن، با همه گروه‌ها و طیف‌هایش، فلسطین را قضیه‌ای مرکزی قرار داده‌اند که بر اساس آن حرکت می‌کنند؛ برخاسته از ایمانشان به اینکه نصرت مردم فلسطین واجبی دینی، اخلاقی و انسانی است.

ما معتقدیم بخش بزرگی از آنچه امت امروز از آن رنج می‌برد، به رها کردن قضایای مرکزی‌اش، در رأس آن‌ها فلسطین، مرتبط است. اگر می‌خواهیم همه با عزت و کرامت زندگی کنیم و از امنیت و استقرار بهره‌مند شویم، باید در کنار مردم فلسطین بایستیم و مسئولیت‌هایمان را در قبال آنان بپذیریم؛ زیرا ادامه اشغال، هژمونی و تجاوزات، امنیت و ثبات منطقه را تهدید می‌کند و صلح واقعی با ادامه ظلم و محرومیت ملت‌ها از حقوقشان محقق نمی‌شود.

می‌بینیم که چگونه بر هر کس که از تسلیم به پروژه‌های آمریکایی و صهیونیستی امتناع می‌کند، فشار وارد می‌شود؛ از طریق محاصره، تحریم، ایجاد اختلافات و تلاش برای تجزیه جوامع از درون. با این حال، مردم یمن در مراحل بسیاری ترجیح دادند بخشی از رنج را تحمل کنند و نصرت فلسطین را بخشی از موضع و مسئولیت خود قرار دهند، برخاسته از آیه شریفه: «إِنَّمَا الْمُؤْمِنُونَ إِخْوَةٌ». ما نمی‌خواهیم برادری تنها کلماتی باشد که گفته می‌شود، بلکه موضعی عملی باشد که به فعل، عطا و تحمل مسئولیت ترجمه شود؛ هر کس به حسب توان و امکاناتش.

در نهایت، در پیشگاه خداوند سؤال خواهیم شد: چه چیزی برای مظلومان تقدیم کردیم؟ و چه کردیم وقتی ملتی را دیدیم که رنج می‌برد و از حقوقش محروم می‌شود؟ بنابراین می‌بینیم که نصرت فلسطین تنها نصرت فلسطینیان نیست، بلکه نصرت یمن، امت، انسانیت و حق است، هر کجا که باشد. ما قضایای امت را تجزیه نمی‌کنیم و نمی‌توانیم از رنج برادران مستضعف و مظلوممان در فلسطین یا هر عرصه دیگری غافل شویم.

در همان حال، رنج مردم یمن را فراموش نمی‌کنیم و شبانه‌روز برای رفع آن، مواجهه با ظلم و تحقق امنیت، استقرار و کرامت برای ملت‌مان تلاش می‌کنیم. حمایت از فلسطین به معنای نادیده گرفتن زخم‌های یمن نیست، بلکه ایمان داریم کرامت یمن و فلسطین و سایر ملت‌های امت، قضایای به‌هم‌پیوسته‌ای هستند و ایستادگی با مظلوم واجبی تجزیه‌ناپذیر است.

با وجود همه فشارها و چالش‌هایی که منطقه تجربه می‌کند، می‌بینیم که مرحله پس از طوفان الاقصی مانند قبل نیست؛ این مرحله حقایق بسیاری را آشکار کرد و قضیه فلسطین را به صدر توجه جهانی بازگرداند و دروازه تحولات در آگاهی و مواضع را گشود. امیدواریم وحدت امت تقویت شود و تلاش‌های ملت‌ها و نیروهای زنده‌اش، در رأس آن‌ها مردم فلسطین، یمن، ایران و سایر نیروهای مقاومت، در خدمت قضایا و حقوق امت تکامل یابد.

ما ایمان داریم که فرج پس از شدت می‌آید و ملت‌هایی که به حقوق خود چنگ می‌زنند و مظلومانشان را رها نمی‌کنند، قادرند آینده خود را بسازند. رسالت ما روشن است: نصرت فلسطین باری بر یمن نیست، بلکه موضعی همسو با ایمان و کرامت مردم آن است و ایستادگی با فلسطین، ایستادگی با حق، عدالت و انسانیت است. پس از طوفان الاقصی مانند قبل نخواهد بود و امیدواریم مرحله آینده، مرحله آگاهی بزرگ‌تر، همبستگی گسترده‌تر و تکامل واقعی میان ملت‌های امت در مواجهه با ظلم و تحقق عزت و کرامت باشد.