وی با طرح این پرسش که آیا قبل از مهاجرت شیخ طوسی، نجف بیابان بود یا شهر و شهرکی و علما و قرائی داشت، افزود: نجف قبل از مهاجرت شیخ، شهرکی جامعالجهات بود و دلایل بسیاری برای اثبات این مسئله وجود دارد؛ ابن حجاج بغدادی؛ متوفای 391 در نجف در حرم حضرت علی(ع) اشعاری را سرود که نشان میدهد قبله و بارگاهی وجود داشت همچنین عبدالکریم ابن طاووس نوشته است که عضدالدوله از بغداد آمد و به حائر کربلا عزیمت کرد و در سال 1371 یعنی قبل از تولد شیخ طوسی به نجف رفت و در آنجا صندوق را گشود، مجاورین 5 هزار درهم و فقها را 3 هزار درهم داد.
این مرجع تقلید ادامه داد: وقتی کتابخانه شیخ طوسی آتش زده شد، ایشان کار مهمی که در نجف انجام دادند نوشتن «تبیان» بود که شیخ طبرسی از آن بهره زیادی برده است و این نشان دهنده اهمیت کتابخانه در نجف بود.
آیتالله سبحانی با بیان اینکه زندگی مرحوم نائینی چند مرحله دارد از جمله نائین، سامراء و نجف و ...، گفت: نائینی در فقه و اصول نوآوری داشت و در عرصه سیاسی نیز فعال و اهل کنارهگیری نبود. در تولد او اختلاف وجود دارد و البته انسان در این اختلاف تعجب میکند. در پشت قرآن خانواده وی تولد ایشان را 1276 قمری نوشته است؛ ایشان تا سال 1293 در نائین بود و تحصیلات مقدماتی داشت. در سال 1293 قمری به اصفهان رفت و در آنجا از مرحوم شیخ محمدباقر و ابوالمعالی کلباسی بهره برد.
این مرجع تقلید اضافه کرد: ده سال در اصفهان بود و در سال 1303 عازم عراق و سامراء شد، زیرا سامراء عظمت بالایی داشت و در رأس آن مجدد شیرازی قرار داشت. ایشان کاتب مرحوم میرزای شیرازی بود و بهره زیادی از او برد و از وفات میرزا تا 1314 در این شهر ماند و بعد به نجف رفت و تا زمان وفات در این شهر ماند. «تنبیه الامه» در سال 1327 منتشر شد و مرحوم خراسانی و شیخ عبدالله مازندرانی بر آن تقریر نوشتند و مرحوم آخوند خراسانی در شأن این کتاب گفته است: این کار از صفوه العلما و المجتهدین است. سیدمحسن جبل عاملی صاحب «اعیان الشیعه» نیز گفته است: کان عالما جلیل عارفا اصولیا مدرسا مقلدا ...
نظر امام(ره) در مورد نائینی
سبحانی بیان کرد: حضرت امام(ره) فرمودند: من کتاب ایشان را مطالعه کردم اما شاگرد ایشان نظر او را بهتر از خودش تقریر کرده است. ایشان رسالهای در ترتب و تزاحم نوشت که کسی قبل از او ننوشته بود. مقررهای عالی نیز داشتند از جمله؛ محمدتقی آملی که درباره استادش مرحوم نائینی میگوید: آن چه را انصاری به صورت مجمل بیان کرد استاد ما به تفصیل بیان کرده است.
این مرجع تقلید با اشاره به تقوای نائینی، اظهار کرد: مرحوم تهرانی درباره ایشان گفته است که او فردی صالح، نقی، با تقوا، عالم بود و گفته شده است که عصمت، محصول علم است و هر چه قدر علم کسی بیشتر باشد درجه دوری او از گناه و خطا نیز بیشتر خواهد بود.
آیتالله سبحانی بیان کرد: زمانی که خبر اعدام شیخ فضلالله نوری و سیدمحمد طباطبایی و سیدعبدالله بهبانی را شنید، از گردانندگان سیاست دوری کرد اما نسبت به اوضاع کشور حساس بود و از این کار دست نکشید؛ در سال 1340 بنا بود برای مجلس شورای اسلامی رأی گیری کنند و میرزا، فتوای تحریم داد. بنابراین دوری او از کسانی بود که قصد داشتند مشروطه را از دین جدا کنند.
وی با اشاره به ابداعات علمی آن مرحوم، اضافه کرد: ایشان کلیدهایی برای حل مسائل علمی درست کرد از جمله در قضایای حقیقیه و خارجیه؛ ایشان معتقد است که احکام شرعیه قضایای حقیقه هستند.
این مرجع تقلید بیان کرد: ایشان حافظه بسیار قوی داشت و حق آن است او را از حفاظ بدانیم. افکار نو و جدیدی داشت که برگرفته از میرزای شیرازی و مرحم فشارکی بوده است؛ زیرا نزد این دو، درس خوانده بود گرچه مقلد نبود اما اساس نظرات را از آنان گرفت.
وی افزود: ایشان فلسفه را نزد مرحوم جهانگیرخان خواند و قائل به اجتماع امر و نهی است و نسبت به شاگردان خود احترام زیادی قائل بود.
این مرجع تقلید در پایان تأکید کرد: قرآن کریم ابراهیم را امت معرفی کرد؛ مرحوم میرزا نیز گرچه فرد است اما این همه تألیف و آثار نشان میدهد او یک امت بود.
انتهای پیام