سرویس اندیشه و معارف ایکنا در آخرین هفته اردیبهشت، مجموعهای از رویدادها، گفتوگوها و گزارشهای علمی ـ فرهنگی را پوشش داد؛ مجموعهای که از تحولات دانشگاهی و نشستهای تخصصی تا رونماییهای پژوهشی و روایتهای دینی و تاریخی را دربر میگرفت. خبر اعلام جزئیات حضوریشدن دانشگاه تهران توجه بسیاری را جلب کرد؛ تصمیمی که با هدف بازگشت تدریجی فضای علمی به روال فعال و تعاملمحور اتخاذ شد. در ادامه، خبری با موضوع بررسی حکمت صدرایی در جهان امروز برای ابتدای هفته آینده مطرح شد؛ روایتی از ظرفیتهای فلسفه صدرالمتألهین برای پاسخگویی به پرسشها و تحولات انسان معاصر. همزمان در قم از سند زیستبوم حکمرانی محلهگرا رونمایی شد؛ سندی که تلاش دارد الگوی اداره محلهها را بر پایه مشارکت مردمی، نهادهای اجتماعی و نگاه آیندهنگر بازآفرینی کند. یکی از رویدادهای مهم فرهنگی هفته، خبر آغاز تولید مجموعه بینالمللی «قصه لیلا» به همت حوزههای علمیه خواهران بود؛ اثری که قرار است با تمرکز بر روایتهای زنانه و انسانی، در گسترهای فراتر از مرزهای ایران تولید شود. در کنار آن، پوشش مناسبتهای دینی همچون شهادت امام جواد(ع) و سالروز ازدواج حضرت زهرا(س) و امام علی(ع) بخش دیگری از رویدادهای این هفته را شکل داد. برگزاری آیین رونمایی از مجموعه گرانسنگ «منظومه فکری آیتالله العظمی مکارم شیرازی» و مراسم ارائه فراخوان پژوهشی مبتنی بر پیام رهبر معظم انقلاب که محور آن تبیین نقشهراه پژوهشی برای حوزههای علمی و دانشگاهی بود برگزار شد. از سوی دیگر، در گفتوگویی صمیمانه با کریم فیضی، اندیشه و شعر خیام از زاویهای تازه بررسی شد؛ نگاهی که تلاش داشت خیام را نه فقط شاعر رباعیات، بلکه مسافر حیرت معرفی کند. نشستهای علمی حوزه و دانشگاه و چندین معرفی کتاب نیز در این بسته خبری پوشش داده شد تا مخاطب مروری جامع بر فضای فکری و فرهنگی این هفته داشته باشد.
در هفتهای که گذشت، فضای رسانهای معارف کشور تحت تأثیر یک رویداد پژوهشی بزرگ بود. ایکنا با پوشش آیین رونمایی از مجموعه «منظومه فکری آیتالله العظمی مکارم شیرازی»، این اثر را نه فقط یک کتاب، بلکه «نقشهی راهی برای پیوند دین و دنیای معاصر» توصیف کرد. این مراسم چهارشنبه 30 اردیبهشتماه با حضور شخصیتهایی چون آیتالله رشاد، حجتالاسلام خسروپناه و محی الدین مکارم شیرازی و با پیام آیتالله سبحانی در پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی برگزار شد.
آیتالله سبحانی در پیامی تصویری، «ابتکار» و «آیندهنگری» را دو رکن اساسی در آثار آیتالله مکارم شیرازی برشمردند. ایشان تأکید کردند که منظومه فکری این مرجع تقلید، فراتر از فقه سنتی، به نیازهای نوپدید جامعه پاسخ میدهد. در این پیام، تدوین این کتاب گامی برای انسجامبخشی به میراث علمی شیعه توصیف شد. در این پیام، تدوین این کتاب گامی برای انسجامبخشی به میراث علمی شیعه توصیف شد. ایشان همچنین جامعیت علمی و قلم روان معظّمله را رمز نفوذ اندیشه ایشان در میان نسل جوان دانستند. این اثر میتواند به عنوان الگویی برای پژوهشهای ساختارمند در حوزههای علمیه مورد استفاده قرار گیرد.
آیتالله علیاکبر رشاد در این آیین، «اخلاص و تواضع» را رمز برکت بیبدیل و ماندگاری آثار آیتالله مکارم شیرازی دانست. وی اشاره کرد که ایشان همواره در کنار قلههای علمی، روحیهای متواضعانه در برخورد با محققان و شاگردان داشتهاند. رئیس پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی، تولید این منظومه را تلاشی برای نمایش انسجام درونی معارف اسلامی برشمرد. وی تأکید کرد که آثار این مرجع تقلید همواره با هدف گرهگشایی از بنبستهای فکری جامعه نگاشته شده است. این تواضع علمی باعث شده تا اندیشه ایشان به سادگی در لایههای مختلف جامعه نفوذ کند.
حجتالاسلام والمسلمین خسروپناه دبیر شورای عالی انقلاب فرهنگی در این مراسم، منظومه فکری آیتالله مکارم را «نقشه راه اجتهاد تمدنساز» معرفی کرد. وی تشریح کرد: این اثر با بررسی بیش از ۳۰۰ جلد کتاب، پیوند میان جهانبینی، اخلاق و نظامهای اجتماعی را ترسیم نموده است. به گفته ایشان، این منظومه نشاندهنده توانایی اسلام برای اداره ساحتهای مختلف زندگی بشر در عصر مدرن است. وی همچنین بر روش تحقیق «توصیفی-اجتهادی» در استخراج این هندسه فکری تأکید ورزید. این کتاب به دنبال ارائه یک الگوی عقلانی و وحیانی برای حل مسائل معاصر است.
حجتالاسلام محیالدین مکارم شیرازی، آیتالله مکارم را مرزبانی خواند که با «تفسیر نمونه» و مجله «مکتب اسلام»، به شبکه سازی برای دین پرداخت. وی معتقد است اندیشه ایشان به دلیل فهم درست از «زمان و مکان»، توانسته رقیب جریانهای الحادی و سکولار در دهههای اخیر باشد. در این گزارش تأکید شده که ایشان با پیوند میان حوزه و دانشگاه، زبان مشترکی برای گفتگوی دینی ایجاد کردهاند. این منظومه فکری، تبلور یک سده مرزبانی هوشمندانه از عقاید تشیع در برابر شبهات جدید است. به باور او، این اثر قدرت نرم مرجعیت شیعه را در عرصه تبیین به رخ میکشد.
گزارش تصویری این رویداد را اینجا ببینید
بررسی جایگاه نمادین «حکمت عملی و اندیشه اخلاقی» در شاهنامه
به مناسبت بزرگداشت سعدی، نشست علمی با حضور داوود اسپرهم و محمدامیر جلالی، اعضای هیئت علمی دانشگاه علامه طباطبایی ۲۶ اردیبهشتماه به صورت مجازی برگزار شد. اسپرهم در این نشست به تحلیل جایگاه حکمت عملی و اخلاق در آثار سعدی پرداخت و توضیح داد: سعدی، برخلاف بسیاری از متفکرانی که اخلاق را در قالب مفاهیم نظری بیان میکنند، آن را در زندگی واقعی انسان جستوجو میکند. او با بهرهگیری از حکایتها و روایتهای کوتاه، پیامهای اخلاقی را در بستر تجربههای انسانی بیان میکند و به مخاطب نشان میدهد که فضیلت و رذیلت چگونه در رفتار روزمره نمود پیدا میکنند. سعدی، ریشه بسیاری از لغزشهای اخلاقی را در «آز» یا حرص انسان نهفته دانست؛ رذیلتی که اگر مهار نشود، زمینهساز پیدایش دیگر رذایل مانند خشم، حسد و طمع میشود. سعدی با زبانی ساده و در عین حال عمیق، انسان را به شناخت خویشتن، رعایت اعتدال، عدالتورزی و کنترل خواهشهای نفسانی دعوت میکند. به همین دلیل، آثار سعدی همچنان از مهمترین منابع تربیتی در فرهنگ ایرانی به شمار میروند و نقش مهمی در تربیت اخلاقی نسلهای مختلف داشتهاند.
از بازخوانی میراث تا دیپلماسی فناوری؛ نقشهراه نوین علوم قرآن و حدیث در عصر هوش مصنوعی
در نخستین نشست اساتید علوم قرآن و حدیث کشور که ۳۰ اردیبهشتماه در وزارت علوم برگزار شد، اساتید و مدیران حوزه قرآن و حدیث به بررسی گذشته، چالشهای امروز و مسیر آینده این رشته پرداختند. فروغ پارسا، رئیس انجمن ایرانی مطالعات قرآنی، در آغاز نشست با ترسیم سیر تاریخی این رشته از زمان تأسیس آن در سال ۱۳۶۵ تا امروز، توضیح داد که دانشگاهها از نسل اول تا نسل پنجم چگونه متحول شدهاند و اکنون در عصر شبکهسازی جهانی، آموزشهای آنلاین، یادگیری مادامالعمر و بهرهگیری گسترده از هوش مصنوعی قرار گرفتهایم. او تأکید کرد رشته علوم قرآن و حدیث نیز همپای تحولات جهانی دستخوش تغییرات اساسی شده و نیازمند بازنگری جدی در آموزش، پژوهش و آیندهپژوهی است.
در ادامه، محسن قاسمپور و سپس ابراهیم ابراهیمی و احسان قبول به تشریح محورهای راهبردی برای کارآمدسازی این رشته پرداختند. قاسمپور بر ضرورت تحول در آموزش، بازنگری در متون درسی و آمادگی در برابر «طوفان هوش مصنوعی» تأکید کرد. ابراهیمی گزارشی از فعالیتهای مرکز توسعه پژوهش و آموزش عالی قرآن ارائه داد و طرحهایی مانند تدوین اطلس مراکز قرآنی، ایجاد بانک اطلاعاتی و شبکه استادان را تشریح کرد. احسان قبول نیز بر «دیپلماسی قرآنی» تأکید کرد و گفت بهرهگیری از ظرفیت ایرانیان خارج از کشور، همکاری با دانشگاههای جهان اسلام (بهویژه مصر و عراق)، تشکیل شبکههای قرآنی در سازمان همکاریهای اسلامی و استفاده از فناوری و هوش مصنوعی، محورهای اصلی برنامههای آینده خواهد بود. این نشست در مجموع نقشهراهی نوین برای ارتقای علوم قرآن و حدیث در مواجهه با چالشهای عصر جدید ترسیم کرد.
سایر گزارش های این نشست را بخوانید:
نسل جدید، دانشگاه جدید؛ چرا علوم قرآنی ناگزیر به تغییر است؟
مطالعات قرآنی و افق پیشرو؛ ضرورت تولد یک آکادمی جامع آیندهنگر
از نقد مقالات «ارتقامحور» تا ورود هوش مصنوعی به قلمرو علوم قرآن و حدیث
واکاوی چالشها و چشماندازهای علوم قرآن در ایران و جهان
بازخوانی فقهی موسیقی در اندیشه رهبر شهید
24 اردیبهشتماه نشست علمی، با حضور حجتالاسلام مجتبی فلاحتی به موضوع فقه موسیقی از نگاه «رهبر شهید» پرداخت؛ نگاهی که نه با حرمت مطلق موافق است و نه با حلیت بیقید. وی گفت رهبر شهید با مطالعه دقیق روایات و متون تاریخی، میان موسیقی، غنا و رقص مرز روشنی میگذاشت و باور داشت حرمت تنها زمانی شکل میگیرد که موسیقی «لهوی» باشد و انسان را از مسیر درست دور کند؛ نه اینکه صرفاً ساز باشد یا صدای خوش. به استناد روایات کافی و تحفالعقول، حتی آلات موسیقی هم منافع حلال دارند و ذاتاً ممنوع نیستند. فلاحتی همچنین تأکید کرد: رهبر شهید در میان شش جریان فقه موسیقی، فقط دیدگاهی را میپذیرفت که هم واقعبینانه باشد و هم دقیق؛ نه افراط و نه تفریط. او با انتقاد از اسناد فرهنگی موجود گفت بخش بزرگی از دغدغهها و نظریات عمیق رهبر شهید در سیاستگذاریها نادیده گرفته شده و حتی در سند جامع موسیقی کمتر از پنج درصد دیدگاههای او لحاظ شده است؛ در حالی که این دیدگاهها میتوانست مسیر موسیقی کشور را به طور جدی اصلاح کند.
الهیات جنگ در حکمت اسلامی
نشست «جنگ عادلانه و جنگ جائرانه در اندیشه فارابی» از سلسله نشستهای «الهیات جنگ در حکمت اسلامی» ۲۷ اردیبهشتماه به همت گروه فلسفه اسلامی مؤسسه پژوهشی حکمت و فلسفه ایران برگزار شد. مهدی حسینزاده یزدی در آغاز سخنان خود با طرح این پرسش که چرا در بحثهایی همچون «الهیات جنگ» باید به سراغ متفکری مانند فارابی رفت، به دوگانهای رایج در فضای دانشگاهی امروز اشاره کرد؛ دوگانهای میان «علم» و «الهیات». به گفته او، گاه چنین القا میشود که طرح اینگونه مباحث در حوزه الهیات قرار میگیرد و از قلمرو علم خارج است، حال آنکه خود این تفکیک نیز نوعی برساخت مفهومی است که از پشتوانه نظری استواری برخوردار نیست. وی با انتقاد از برخی رویکردهای رایج در فضای دانشگاهی افزود: بسیاری از نظریههایی که به نام علم عرضه میشوند، به دلیل فقدان بنیان نظری متقن، در نهایت به نوعی مهملگویی میانجامند. این پژوهشگر فلسفه اسلامی در ادامه با اشاره به تفاوت بنیادین میان صورتبندیهای مفهومی در سنتهای فکری مختلف، بر ضرورت بازگشت به مفاهیم سنت اسلامی تأکید کرد و گفت: ما باید با همان نگاه انتقادی که از سنت خود آموختهایم به میراث فکری خود رجوع کنیم و از مفاهیمی که در آن سنت شکل گرفته برای فهم پدیدههای جهان معاصر بهره بگیریم. همین امر اهمیت تلاشهایی را که برای بازخوانی مفاهیم سنتی و ترجمه مفهومی آنها به زبان امروز انجام میشود، روشن میکند.
بیشتر بخوانید:
مقاومت ایرانیان در برابر کدام جریان فکری غرب قرار میگیرد
چرا امیدِ به پیروزی واقعگرایانه است
عاریت گرفتن نیکیهای دیگران یا سلب فضایل خویش
کتاب «کران بیکران» اثر سیدهزینب شیرازی، شرحی روان بر حکمتهای نهجالبلاغه است که بر پایه سخنان تربیتی پدر نویسنده در محیط خانوادگی شکل گرفته است. این آموزهها بعدها توسط نویسنده گردآوری و در قالب مجموعهای سهجلدی از درسهای روزانه تدوین شد. با فرارسیدن ایام ذی الحجه و عید غدیر، سرویس اندیشه ایکنا گزیدهای از این حکمتها را برای مخاطبان خود منتشر کرده است. در یکی از حکمتهای ژرف نهجالبلاغه، امام علی(ع)، سازوکار قضاوت انسانها را در برابر موفقیت و شکستهای دنیوی آشکار میسازد. آن حضرت میفرماید: «هرگاه دنیا به گروهی روی آورد، نیکیهای دیگران را به آنان میبخشد، و چون پشت کند، حتی خوبیهای خود آنها را نیز باز پس میگیرد». این جمله کوتاه، تحلیل عمیقی از رفتار انسان در مواجهه با قدرت و موقعیت است؛ جایی که ارزشگذاریها نه بر پایه فضیلت و اخلاق، بلکه براساس چرخش روزگار و ظواهر دنیوی شکل میگیرد.
بیشتر بخوانید:
چرا در اسلام از جستجوی عیبهای دیگران نهی شدهایم
مطلوبیت معابد غیرمسلمانان نزد خداوند
آیتالله مبلغی، نماینده مجلس خبرگان رهبری و نماینده ایران در مجمع جهانی فقه اسلامی، 28 اردیبهشتماه در نشستی علمی به تبیین ابعاد فقهی و کلامی ضرورت حفظ اماکن مذهبی پرداخت. وی در ابتدای سخنان خود با تأکید بر اینکه حفاظت از معابد یک ضرورت برای جامعه و نسل امروز است، اظهار کرد: در ادبیات معاصر، حفاظت از معابد غالباً در ذیل «حقوق بشردوستانه» و صرفاً در چارچوب مخاصمات مسلحانه و جنگها تعریف شده است؛ در حالی که تخریب معابد همواره ناشی از جنگ رسمی نیست، بلکه گاهی ریشه در بیتوجهی، تعصبات و یا فقر فرهنگی جوامع دارد. بنابراین خروج این مسئله از انحصار دوران جنگ و ورود جدی آن به عرصههای کلام و فقه اسلامی یک «تکلیف فقهی مستمر» است. آیتالله مبلغی در ادامه به تبیین مبانی کلامی این موضوع پرداخت و افزود: برای صدور حکم فقهی مبنی بر وجوب حفاظت از کلیساها، کنیسهها، صومعهها و مساجد، ابتدا باید از منظر علم کلام (کلامالافعال) ثابت شود که وجود این اماکن نزد خداوند «مطلوبیت» دارد.
بیش از هر زمان نیازمند گفتوگوی عمیق با مفاهیم قرآنی هستیم
آزیتا زمانیان، نویسنده کتابهای «قانون حکمرانی جهانی براساس آیات قرآن» و «شخصیتشناسی براساس قرآن» گفتوگویی با ایکنا داشت. او بر این باور است که جامعه امروز بیش از هر زمان دیگری نیازمند گفتوگویی عمیق و روشمند با مفاهیم قرآنی است؛ گفتوگویی که از سطح شعار عبور کند و به ساحت فهم، کاربرد و اصلاح نگاه برسد. او در این مسیر، قلم را ابزار طرح مسئله و ایجاد پرسش میداند. زمانیان که سالها با نگاه شخصی و پژوهشی به سراغ قرآن و مسائل انسانی رفته، از تجربههای ساده اما بامعنای خود در مترو، خیابان و مهمانی خانوادگی گرفته تا مسیر پرچالش تألیف و انتشار کتابش را روایت میکند. زمانیان در این مصاحبه بر دو محور اصلی تکیه دارد: نخست، بازتعریف و فهم دوباره واژههای پرکاربردی که بدون دقت به معنا، در گفتار روزمره و شعارهای اجتماعی مصرف میشوند و دوم، بازگشت به فهم مستقیم قرآن، با یادگیری حداقلی زبان عربی و قرار دادن خود در جایگاه مخاطب آیات. از نگاه او، تا زمانی که رابطه انسانی، احترام و گفتوگو بر پایه مشترکات فطری و انسانی شکل نگیرد، نه امر به معروف به ثمر مینشیند و نه گفتمان دینی میتواند با نسل جدید ارتباطی پایدار برقرار کند.
گزارش کامل این گفتوگو را اینجا بخوانید.
رباعیات خیام محصول انسانِ پس از چهلسالگی است
به مناسبت بزرگداشت حکیم عمر خیام نیشابوری به سراغ کریم فیضی، نویسنده کتاب «هستی و مستی» رفتیم؛ کتابی که حاصل گفتوگوهای او با غلامحسین ابراهیمی دینانی درباره جهان فکری خیام است. فیضی میگوید مواجههاش با خیام تنها خواندن چند رباعی مشهور نبود؛ بلکه در جریان سوگ پدر، گفتوگو با استاد دینانی او را وارد قلمرو تازهای از اندیشه خیامی کرد. به تعبیر خودش، خیامی که در خلال این گفتوگوها پیش چشمانش ظاهر شد، با خیامی که پیشتر میشناخت تفاوت داشت. او از خیامی سخن گفت که فقط یک رباعیسرا نیست، بلکه متفکری است که شک، حیرت، مرگاندیشی و نگاه فلسفی به زمان و هستی را در هزاران کلمه فشرده کرده است. فیضی همچنین گفت: «خیام شاعرِ پس از چهلسالگی است»؛ یعنی رباعیات نه محصول جوانی، بلکه حاصل دوران پختگی، فروپاشیهای درونی و مواجهه آدمی بالغ با ناپایداری جهاناند. او معتقد است خیام نه حافظ است و نه سعدی؛ اصلاً نمیشود او را در ردیف شاعران گذاشت، چون با حدود صد رباعی، شاعر حرفهای به شمار نمیآید. خیام دنیای خودش را دارد: دنیایی آمیخته از ریاضیات، فلسفه، شک، حیرت و نوعی نگاه گزنده به زمانه. فیضی میگوید هرکس با خیام روبهرو میشود باید بداند که این مواجهه او را از پرسشهای معمولی بیرون میکشد و به پرسشهای عمیقتر میرساند؛ پرسشهایی که اغلب به «نمیدانم» ختم میشوند و همین حیرت، بزرگترین میراث خیام است.
متن کامل این گفتوگو را اینجا بخوانید.
سه خصلت کلیدی مؤمن در سیره امام جواد(ع)
سرویس اندیشه ایکنا به مناسب شهادت امام جواد(علیه السلام) با حجتالاسلام سیدمحمد میرتبار گفتوگویی داشت و از سیره و زمانه امام پرسش کرد. میرتبار با اشاره به اینکه دوران امامت آن حضرت یکی از پرچالشترین مقاطع تاریخ تشیع بود؛ دورانی که با شبهات گسترده درباره امامت، ورود اندیشههای ترجمهای و فشار مستقیم عباسیان همراه بود، به بخشی از دشواریهای زمانه امام اشاره کرد. آغاز امامت در سنین کودکی، با مناظرات علمی قاطع، مدیریت شبکه وکالت و پاسخگویی به نیازهای فکری جامعه، پایههای اعتقادی شیعه را همراه بود، حتی ازدواج اجباری با امالفضل و شهادت مظلومانه حضرت نیز بخشی از سیاست عباسی برای مهار امامت و جلوگیری از گسترش نفوذ اهل بیت(ع) بود. میرتبار مهمترین پیام اخلاقی امام جواد(ع) را سه خصلت کلیدی مؤمن میداند: توفیق را از خدا دانستن، خودموعظهگری و پذیرش نصیحت خیرخواهان. او میگوید این سه ویژگی در کنار جود و بخشش مثالزدنی حضرت ـ که به «امام جواد» بودن ایشان معنا بخشیده ـ الگویی برای جامعه امروز است؛ جامعهای که به موعظهپذیری، مسئولیتپذیری و توجه به خیرخواهی بیش از هر زمان دیگری نیاز دارد.
متن کامل گفت و را اینجا بخوانید.
تدوین «چشمانداز دوم حوزه» براساس مطالبات رهبر شهید
آیین رونمایی و فراخوان پژوهشی مبتنی بر پیام رهبر شهید شامگاه ۲۸ اردیبهشتماه در ساختمان انجمنهای علمی حوزه برگزار شد. در این مراسم، حجتالاسلام سیدحسین میرمعزی اعلام کرد: تدوین «چشمانداز دوم حوزه» براساس پیام راهبردی رهبری از اسفند ۱۴۰۳ آغاز شده و این پیام در حقیقت عصاره ۳۷ سال تأکیدات و بیش از ۴۰ سخنرانی رهبری درباره ضرورت تحول در حوزه است. او گفت که پیام مذکور سه محور اصلی دارد: تبیین وضعیت مطلوب حوزه در افق آینده، بررسی وضعیت کنونی و ترسیم مسیر حرکت از وضع موجود به سمت آن وضعیت مطلوب. وی افزود: قرار است پیشنویس چشمانداز تا مهرماه به شورای عالی ارائه شود، هرچند شرایط جنگی اخیر باعث اندکی تأخیر شده است. همچنین برای تبیین عمیقتر پیام، کتابی با زبان و بیانات خود رهبری توسط حجتالاسلام رضایی تدوین شده است. در ادامه این آیین، حجتالاسلام والمسلمین رضایی، نویسنده کتاب «تبیین پیام»، بر ضرورت بازخوانی دقیق اندیشههای رهبری تأکید کرد و گفت: حوزه و دانشگاه تاکنون آنگونه که باید به تدریس منظومه فکری امامین انقلاب نپرداختهاند. او توضیح داد که در استخراج محتوای این کتاب تلاش شده تا دغدغههای رهبری درباره تحول حوزه ـ که در جلسات علنی و محرمانه بارها بر آن تأکید شده ـ با دقت بازیابی شود. رضایی افزود: پیام اخیر رهبری نهتنها جمعبندی سخنان گذشته است، بلکه ساختاری منسجم و منظومهای جدید به آنها بخشیده است. وی در پایان تأکید کرد: باید از مرحله تکرار بیانات عبور کرد و به سمت تحقق عملی و عینی این مطالبات گام برداشت.
سایر اخبار این نشست را بخوانید:
پیام رهبر شهید محور تمامی فعالیت های حوزه قرار گرفت
ریلگذاری جدید نظام آموزشی براساس مطالبات رهبر شهید
«ابتکار و آیندهنگری»؛ ستون اصلی منظومه فکری و عملی آیتالله العظمی مکارم شیرازی
بررسی امکانهای آینده در فلسفه تطبیقی کتاب شد
کتاب «فلسفه تطبیقی و روش؛ رویههای معاصر و امکانهای آینده» مجموعهای از مقالات پژوهشی درباره وضعیت امروز فلسفه تطبیقی است که به ویژه بر مسئله روششناسی در این حوزه تمرکز دارد. در این اثر، پژوهشگران تلاش کردهاند چالشهای نظری و روشیِ فلسفه تطبیقی را بررسی کنند و چشماندازهای آینده آن را نشان دهند. این کتاب با تحقیق و ترجمه قاسم پورحسن، عضو هیئت علمی دانشگاه علامه طباطبایی، و زهرا حاجیشاهکرم، پژوهشگر پسادکتری، منتشر شده و انتشارات مدرسه عالی شهید مطهری آن را به چاپ رسانده است.در مقدمه کتاب توضیح داده میشود که مسئله «روش» یکی از مهمترین چالشهای فلسفه تطبیقی است. مخالفان این حوزه گاهی ادعا میکنند که فلسفه تطبیقی روش مشخص و متمایزی ندارد و در واقع تفاوتی اساسی با فلسفه بهطور کلی ندارد. بااینحال، نویسندگان کتاب معتقدند پاسخ به این مسئله بر عهده همه کسانی است که در حوزه تطبیق فلسفی فعالیت میکنند. آنها همچنین یادآور میشوند که توجه به مقایسه و تطبیق در فلسفه سابقهای طولانی دارد و حتی به آثاری مانند کتاب «تاریخ مقایسه نظامهای فلسفی» نوشته ژوزف ماری دگراندو در سال ۱۸۰۴ بازمیگردد که از نخستین تلاشها برای بررسی تطبیقی سنتهای فلسفی به شمار میآید.
ماهنامه موعود بررسی کرد؛ ایرانیان خارج از کشور به مهدویت چگونه نگاه میکنند
ماهنامه فرهنگی، اعتقادی و اجتماعی «موعود» در جدیدترین شماره خود ویژه نامهای با محوریت راهبرد «عبور از ابتذال با فرهنگ انتظار»، مجموعهای از مقالات تحلیلی درباره سیره حکومتی امام مهدی(عج) منتشر کرده است. در سرمقاله «ایرانی رستم است و رستم ایرانی»، اسماعیل شفیعی سروستانی با نگاهی تطبیقی نشان میدهد که شاهنامه فردوسی، با وجود پیشااسلامی بودن، در لایههای عمیق خود با اندیشه شیعی درباره رهبری حقمحور همافق است و از طریق تقابل شخصیتهایی مانند کیکاووس و رستم، بر برتری خرد و حکمت بر قدرت صرف تأکید میکند. همچنین مقالهای درباره «حقیقت کعبه و مجرای فیض الهی» امام عصر(عج) را بهعنوان «بابالله» و واسطه فیض الهی تبیین میکند و نوشتاری دیگر با معرفی بت باستانی «مولوخ»، ریشههای تاریخی نمادهای شرک و پرستش قدرت را بررسی میکند.
در بخشهای دیگر، موضوعاتی چون نگاه ایرانیان خارج از کشور به مهدویت، نقش فرهنگ انتظار در مقابله با ابتذال و تقویت امید اجتماعی، و بررسی دیدگاه علمای شیعه درباره امکان تشرف به امام عصر(عج) در دوران غیبت مطرح شده است. این شماره همچنین به گونهشناسی دشمنان امام مهدی(عج)، نقش راهبردی حضرت خدیجه(س) در تقویت اسلام، اهمیت مسئولیتپذیری در فرهنگ عمومی، و پیوند عدالتخواهی مهدوی با مبارزات جهانی مانند حرکت مالکوم ایکس میپردازد و در پایان با مطلبی از حجتالاسلام قرائتی درباره خطر بیاعتنایی به نماز به پایان میرسد.
بیشتر بخوانید:
دوره دو جلدی «نور ملکوت حج» منتشر شد
چرا شناخت فرقهها و شبه معنویتها ضروری است
انتهای پیام